اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی، پذیرش اجتماعی و عواطف دانشآموزان دچار ناتوانی یادگیری
نویسندگان
1 استادیار رواشناسی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
2 دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
3 استادیار رواشناسی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
doi
چکیده
هدف: هدف پژوهش تعیین اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی، پذیرش اجتماعی و عواطف دانشآموزان دچار ناتوانی یادگیری بود. روش: روش پژوهش شبه آزمایشی با گروه گواه و طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری و جامعه آماری ۵۱۳ دانشآموز پسر دچار انواع ناتوانی یادگیری پایه سوم تا پنجم ابتدایی ارجاع داده شده به مرکز اختلال یادگیری آموزش و پرورش بوشهر در سال تحصیلی 139۶-139۵ بود. از میان آنها به روش نمونهگیری در دسترس ابتدا 160 نفر که ویژگیهای لازم را داشتند؛ فهرست شدند و سپس 34 نفر انتخاب و در گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. ابزار پژوهش پرسشنامههای فرسودگی تحصیلی برسیو، سالانووا و اسچفلی (2007)، پذیرش اجتماعی فورد و رابین 1970، عواطف ویلیامز، کمپل و آهرانز (1997) و برنامه آموزشی تنظیم هیجان آلن، مکهاگ و بارلو ۲۰۰۹ بود که طی ۸ جلسه ۵/۱ ساعته یکبار در هفته در مورد گروه آزمایش اجرا شد. دادههای حاصل از اجرای پرسشنامهها در مورد دو گروه در سه مرحله اندازهگیری، با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازهگیری مکرر تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی (۲۳۲/۳ =F، ۰۱۳/0 =P)، پذیرش اجتماعی (۴۶۷/۴ =F، ۰۰۱/0 =P) و عواطف (۳۲۷/۴ =F، ۰۲۱/0 =P) اثر داشته و این تأثیر در مرحله پیگیری دو ماهه پایدار مانده است. نتیجهگیری: از آنجا که آموزش تنظیم هیجان سبب ارتقاء تعامل فرد با همسالها، افزایش آگاهی، پذیرش و ابراز هیجانهای او میشود، میتوان از آن بهعنوان روش مداخلهای مؤثری برای کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش پذیرش اجتماعی و بهبود عواطف دانشآموزان دچار انواع ناتوانی یادگیری و دانشآموزان دچار اختلالهای مشابه استفاده کرد.