تاثیر جدایه‌های اکتینومایست بر فراهمی پتاسیم و برخی ویژگی‌های خاک و رشد گیاه جو

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 سازمان کشاورزی استان گیلان، مدیریت و حفاظت گیاهان، رشت، ایران

doi
10.22059/ijswr.2026.407444.670064
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی توانایی جدایه‌های اکتینومایست در افزایش فراهمی پتاسیم و بهبود ویژگی‌های خاک و رشد گیاه جو در دو بخش انجام شد. در بخش اول، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با ۲۹ جدایه اکتینومایست در محیط الکساندروف در سه تکرار انجام و توانایی جدایه‌ها در انحلال پتاسیم و تغییر pH محیط کشت ارزیابی شد. در بخش دوم، تاثیر دو جدایه برتر بر برخی صفات رشدی گیاه جو و برخی ویژگی‌های خاک بررسی شد. آزمایش به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تیمار (شاهد (C)، کود شیمیایی (CF) و دو جدایهS3C  وS5A) و در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که در محیط الکساندروف کمترین مقدار pH (23/3 و 25/4) و بیشترین مقدار پتاسیم محلول (83/4 و 73/4 میلی‌گرم بر لیتر) به ترتیب مربوط به جدایه‌های S3C و S5A بود. کمترین مقدار pH و بیشترین مقدار پتاسیم خاک در دو تیمار دارای جدایه‌های اکتینومایست اندازه‌گیری شد. مقدار فسفر فراهم خاک در تیمار S3C و مقدار نیتروژن معدنی و آهن فراهم در تیمار S5A بیشترین مقدار بود. مقدار پتاسیم گیاه در تیمارهای S3C وS5A  نسبت به تیمار شاهد به مقدار 3 برابر افزایش نشان داد. بیشترین مقدار فسفر و آهن گیاه به ترتیب در تیمارهای S3C و S5A ثبت شد. از آن‌جا که این ریزجانداران علاوه بر آزادسازی پتاسیم در خاک، موجب بهبود عناصر غذایی قابل دسترس می‌شوند، استفاده از آنها پس از انجام آزمایش‌های میدانی، می‌تواند بهره‌وری محصول را افزایش دهد.