تحلیل نقش تدوینکنندگان بودجه در دانشگاههای ایران با استفاده از نظریه نقشهای بودجهای ویداوسکی
نویسندگان
1 دانشیار حسابداری دانشگاه تهران.
2 دانشجوی دکترای حسابداری دانشگاه تهران.
doi
10.30476/jha.2017.39330چکیده
مقدمه: در کشوری مانند ایران که دانشگاههای دولتی میزان قابل توجهی از منابع خود را از طریق تخصیص بودجه دولت بهدست میآورند، بررسی فرایند تدوین بودجه در جهت یافتن راههای بهبود احتمالی مهم است. هدف از پژوهش حاضر شناسایی درک ذهنی مشارکتکنندگان در فرایند تدوین بودجه و تحلیل پیامدهای آن در نظام بودجهای با استفاده از نظریه نقشهای بودجهای ویداوسکی است. روش پژوهش: این پژوهش در حوزه تدوین بودجه دانشگاهها و به روش نظریه بنیادی در قالب نظریه نقشهای بودجهای ویداوسکی انجام شده است. اطلاعات این پژوهش طی انجام 23 مصاحبه عمیق در سه دستگاه اجرایی شامل وزرات علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی در سال 1395 جمعآوری شده است. یافتهها: نتایج پژوهش حاکی از آن است که دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی به عنوان خرجکنندگان بودجه، بودجه را «مذاکرهای» میدانند و این ادراک ذهنی به «سوگیری» در تدوین بودجه منتهی میشود. همچنین، درک ذهنی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور به عنوان نگهبانان بودجه، به ترتیب، حاکی از «خروجیمحور بودن» و «اطلاعاتمحور بودن» بودجه است که منجر به «استاندارد شدن فعالیت دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی» میشود. نتیجهگیری: ادراکات ذهنی خرجکنندگان بودجه و نگهبانان بودجه در نظام تدوین بودجه در دانشگاههای ایران یکسو نیست و این امر منجر به بروز پیامدهای متضاد در فرایند تدوین بودجه از جانب کنشگران میشود. به این ترتیب، پیشنهاد میشود در راستای تغییر در نظام بودجهریزی کشور یافتههای پژوهش حاضر برای شناخت بیشتر فرایند بودجهریزی بکار گرفته شود.
