اثربخشی درمان شناختی رفتاری و آموزش روانی بر ترس از زایمان طبیعی و متغیرهای مرتبط با آن

نویسندگان

1 کارمند دانشکده علوم پزشکی

2 هیات علمی

3 دانشگاه شهید چمران

4 دانشگاه شهید چمران

5 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین اثربخشی درمان‌ شناختی رفتاری در مقایسه با آموزش روانی بر ترس از زایمان و متغیرهای مرتبط با آن بود. روش: روش پژوهش نیمه ‌تجربی و جامعه آماری زن‌های نخست‌زای شهر اهواز در سال 1394 به ‌تعداد تقریبی 8000 نفر بود. از بین آن‌ها 54 زن که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند؛ با روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به‌شکل تصادفی در سه گروه 18 نفری گمارده شدند.  ابزار پژوهش پرسشنامه انتظار زایمان ویژما، ویژما و زَر (1998)، نشانه‌های اضطراب درد مک‌کراکن و دینگرا (2002)، خودکارامدی زایمان لویی (1993)، 9 جلسه 90 دقیقه­ای درمان ‌شناختی رفتاری نایمینن، (2016) و 6 جلسه 90 دقیقه­ای آموزش روانی روحی، سالملا-آرو، تویوانن، توکولا، هالمسماکی و سایستو، (2013) هفته­ای دو بار بود. پس از حذف 8 نفر به‌دلیل غیبت در دو سوم جلسه‌ها داده­های 46 نفر با استفاده از روش کوواریانس و مقایسه دو نسبت مستقل تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد درمان شناختی رفتاری ترس از زایمان (64/70 =F، 001/0 =P) و ترس از درد ( 25/4 =F،  02/0 =P) را کاهش و تمایل به زایمان طبیعی (12/3 =Z، 002/0 =P) و خودکارامدی زایمان را افزایش داده (73/108=F، 001/0 =P) و اثربخشی آن در مورد این متغیرها بیش از آموزش روانی است. آموزش روانی تنها باعث افزایش خودکارامدی زایمان (73/ 108=F، 001/0 =P) و کاهش ترس از زایمان شده بود (64/70=F، 01/0 =P). همچنین تفاوت فراوانی نهایی زایمان طبیعی در گروه شناختی رفتاری  با گروه‌ گواه (56/1=Z، 1/0 =P)، و گروه‌ آموزش روانی (7/0 =Z، 4/0 =P) معنی‌دار نبود. نتیجه‌گیری: درمان شناختی رفتاری با هدف قرار دادن افکار غیرمنطقی زن‌ها نسبت به زایمان طبیعی و استفاده از راهبردهای رفتاری باعث کاهش ترس زن‌ها از زایمان می­شود و موثرتر از آموزش روانی در زمینه های مذکور است.