بررسی، تبیین و تحلیلِ مضامین پایانِ‌جهانی در متون پساساسانی (سدۀ نخست تا چهارم هجری)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان

2 استادیاردانشگاه اصفهان

doi
10.22034/jiiph.2020.11042
چکیده

سقوط ساسانیان افزون بر پیامدهای سیاسی، دارای پیامدهای گستردۀ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بود که جامعۀ زردشتی را در سده­های نخستین اسلامی تحت تأثیر قرار داد. بازتاب بسیاری از این تغییر و تحولات، در متون پساساسانی قابل بررسی است که از منظر آسیب­شناسی و به منظور حفظ انسجام و وحدت درونی، آموزه­های گوناگونی را به جامعۀ مذکور تعلیم می­دادند. بسیاری از این آموزه­ها متأثر از مضامین پایانِ­جهانی بود که در متون پساساسانی مورد توجه قرار داشت. با فرض این که مضامین پایانِ­جهانی زردشتی با توجه به شرایط جامعۀ ایرانی در نخستین سده‌های اسلامی، دارای آموزه­های گوناگون در حوزه­های دینی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بوده است، این پژوهش به روش تاریخی و شیوۀ توصیفی-تحلیلی و بر پایۀ مطالعات کتابخانه­ای به بررسی این مضامین در متون پساساسانی می­پردازد و نگرش‌های پایانِ­جهانی دین زردشتی را در حوزه­های مختلف بررسی می­کند.