مقایسه اثربخشی آموزش پیش از ازدواج به شیوه گاتمن و مدل سیمبیس (SYMBIS) بر الگوها و آسیب‌های زوج‌های نامزد ترکمن

نویسندگان

1 استادیار گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، ایران

2 دکترای مشاوره خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/ijfp.2021.247985
چکیده

دوران نامزدی و سال‌های اول ازدواج از مقاطع مهم در چرخه زندگی خانوادگی است. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش  پیش از ازدواج به شیوه گاتمن در مقایسه با مدل سیمبیس (SYMBIS) بر الگوها و آسیب‌های زوج‌های نامزد ترکمن بود. روش پژوهش نیمه تجربی با دو گروه آزمایش، یک گروه گواه، طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری 3 ماهه بود . 24 زوج از بین زوج‌های نامزد ترکمن که در بازه زمانی مرداد تا آبان ماه 1398 به مرکز مشاوره راه نوین زندگی شهرستان گنبدکاووس مراجعه کرده بودند به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی غنی‌سازی پیش از ازدواج به شیوه گاتمن (8 زوج=16 نفر)، غنی‌سازی پیش از ازدواج مبتنی بر مدل سیمبیس (8 زوج= 16 نفر) و گروه گواه (8 زوج=16 نفر) جایگزین شدند. جلسات گروه آموزشی پیش از ازدواج به شیوه گاتمن به مدت 8 جلسه و به مدت 4 هفته 90 دقیقه‌ای به‌صورت دو جلسه در هفته و گروه آموزشی پیش از ازدواج به شیوه سیمبیس نیز به مدت 8 جلسه و به مدت 4 هفته 90 دقیقه‌ای هفته‌ای دو جلسه اجرا شد. شرکت‌کنندگان هر سه گروه پرسشنامه ارزیابی و سنجش ‌الگوها و آسیب‌های پیش از ازدواج رستمی، نوابی‌نژاد و فرزاد (1398) را در سه مرحله تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. نتایج نشان داد تأثیر مداخله پیش از ازدواج گاتمن و مداخله پیش از ازدواج مدل سیمبیس بر الگوهای ناکارآمد ارتباطی (44/6 F=، 003/0P=)، الگوهای ناکارآمد مدیریت رابطه (68/3 F=، 033/0P=)، نظام ارزشی زوج‌ها  (17/9 F=، 001/0P=)، ذهنیت طرحواره‌ای (80/3 F=، 030/0P=) و اثرات مخرب خانواده اصلی (58/11 F=، 001/0P=) مؤثرند و این تأثیر در مرحله پیگیری پایدار مانده است. همچنین نتایج آزمون تعقیبی توکی نشان داد که بین مداخله پیش از ازدواج گاتمن و مدل سیمبیس تفاوتی وجود ندارد. از آنجایی که هر دو روش منجر به بهبود الگوها و آسیب‌های پیش از ازدواج در شرکت‌کنندگان می‌شود، می‌توان از آن به‌عنوان مداخله‌‌ای مؤثر برای حل مشکلات و بهبود رابطه زوج‌های نامزد استفاده کرد.