گزینش علف‌کش پس‌رویشی ایمن برای گشنیز(Coriandrum sativum L.) و افزایش ایمنی علف‌کش منتخب (بتانال‌پروگرس‌اُ.اِف.) با پیش‌تیمار بذر با اسید-آسکوربیک

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22034/ijws.2024.134626
چکیده

با هدف گزینش علف­کش پس­رویشی ایمن برای گشنیز، یک آزمایش گلدانی در محوطه (بیرون گلخانه) دانشگاه بوعلی سینا در سال 1402 انجام شد که در آن شش دُز (صفر، 16/1، 8/1، 4/1، 2/1 و یک برابر دُز برچسب­شده علف­کش) از 26 علف­کش مختلف روی گشنیز چهار تا پنج برگی­شده پاشیده شد. به دنبال آزمایش قبلی، آزمایشی به صورت دُز-پاسخ روی گشنیز و سلمه­تره اجرا شد تا شاخص انتخابی یکی از علف­کش­های منتخب (فن­مدیفام+دس­مدیفام+اتوفومازیت) تحت شرایط پیش­تیمار بذر گشنیز با اسیدآسکوربیک (یک میلی­مولار) بررسی شود. در بین علف­کش­ها، کلودینافوپ­پروپارژیل در دُز برچسب­شده منجر به گیاه­سوزی گشنیز نشد. گشنیز به­خوبی به دُز برچسب­شده فن­مدیفام+دس­مدیفام+اتوفومازیت تا حدودی متحمل بود. در دو آزمایش بالا، دُز لازم از فن­مدیفام+دس­مدیفام+اتوفومازیت برای خشکاندن 10 درصدی برابر 1/705 و 5/724 گرم در هکتار برآورد شد که به­ترتیب 11 و 14 درصد با دُز برچسب­شده (822 گرم در هکتار) تفاوت داشت. پیش­تیمار بذر گشنیز با اسیدآسکوربیک منجر به حفاظت آن از آسیب متابولیکی جزئی ناشی از کاربرد فن­مدیفام+دس­مدیفام+اتوفومازیت شد؛ به­طوری­که منجر به افزایش شاخص انتخابی از 49/1 به 74/1 شد.