فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف واکاوی نقش ۱۵ شاخص دورپیوندی (AMM, AMO, AO, EAWR, EP‑NP, MEI, NAO, ONI, PDO, PNA, QBO30z SCAND, SOI, TNA, TSA) بر رفتار بارش و دمای ایستگاه سینوپتیک ساوه طی دوره ۱۹۹۳–۲۰۲۴ انجام شد. داده‌های شاخص‌ها به صورت میانگین ماهانه از درگاه NCEI/NOAA و داده‌های بارش و دما از سازمان هواشناسی ایران اخذ گردید. برای سنجش پیوند مستقیم از ضریب همبستگی اسپیرمن (به‌دلیل بی‌نیازی از پیش‌فرض توزیع) و برای استخراج الگوهای غالب، از چارچوب Rock‑PCA بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد شاخص EP‑NP در مقیاس‌های ماهانه و فصلی قوی‌ترین کنترل‌کننده دما است؛ درحالی‌که بر اساس همبستگی‌های سالانه نیز سیگنال‌های اقیانوس آرام (نظیر MEI/ONI) بر دما آشکارتر از بارش ظاهر می‌شوند. در بارش، نقش شاخص‌های اطلس و شمالگان—به‌ویژه AMM و AO—برجسته است: فاز منفی AMM عمدتاً به کاهش بارش (خصوصاً پاییز) و فاز منفی AO به افزایش نسبی بارش (اکتبر–دسامبر) در فلات مرکزی از جمله ساوه می‌انجامد؛ در فاز مثبت AO کاهش بارش غالب است. تحلیل‌های ترکیبی و بررسی هم‌زمانی فازهای شدید، همراه با اثرات تأخیری ۱–۳ ماهه، توان پیش‌آگاهی را بهبود می‌دهد. بدین‌ترتیب، برای پیش‌آگاهی دما پایش EP‑NP و برای بارشِ فصلی، ترکیب EP‑NP با شاخص‌های اطلس (TNA/TSA/AMO/AMM) توصیه می‌شود. به‌طور عملی، تفاوت مقیاس «سالانه در برابر فصلی/حدی» توجیه‌کننده ضعف همبستگی بارش سالانه و در عوض، تقویت سیگنال‌ها در مقیاس فصلی است.