شناسایی و بررسی مقاومت جمعیت‌های خردل‌وحشی (Sinapis arvensis L.) به علف‌کش‌ مزوسولفورون-متیل+ یدوسولفورون-متیل-سدیم + دیفلوفنیکان در مزارع گندم شهرستان رامهرمز

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گرایش علوم علف‌های هرز، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، ایران.

2 استادیار دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین

3 دانشگاه رامین خوزستان

doi
10.22034/ijws.2024.135507
چکیده

اتکا بیش از حد به علف­کش­ها و مصرف متوالی آن­ها باعث گزینش توده­های مقاوم به آن­ها شده است که این پدیده امروزه از مشکلات اساسی و جدی کشاورزی به­شمار می­آید. مصرف متوالی علف­کش­های بازدارنده استولاکتات­سینتاز طی سال­ها در مزارع گندم استان خوزستان نیز باعث بروز مقاومت در علف­های­هرز این مزارع و تحمیل هزینه به کشاورزان این استان شده است. بدین­منظور بر اساس نقشه اراضی زراعی و تاریخچه مزارع پس از بازدید از مزارع گندم شهرستان رامهرمز، استان خوزستان، بذر 22 توده خردل­وحشی مشکوک به مقاومت از سطح مزارع گندم جمع­آوری شد. همچنین، یک جمعیت از محلی در همان منطقه که سابقه سمپاشی نداشت به عنوان توده حساس جمع­آوری شد. آزمایش در دو بخش غربالگری و پاسخ به دز به­ترتیب با کاربرد دز توصیه­شده علف­کش مزوسولفورون­-متیل+ یدوسولفورون­-متیل-سدیم+ دیفلوفنیکان (اُتللو،OD6% ، 96 گرم ماده موثر در هکتار) و دامنه­ای از دزهای صفر، 24، 48، 96، 192، 384، و 768 گرم ماده مؤثر در هکتار در پاییز و زمستان سال 1403 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان انجام شد. براساس دو شاخص رتبه­بندی ادکینز و ماس به­ترتیب چهار و 15 توده خردل­وحشی در گروه مشکوک به مقاومت (PR) و مقاوم (RR) به علف­کش اُتللو قرار گرفتند. شاخص مقاومت به علف‌کش اُتللو برای توده‌های خردل­وحشی براساس شاخص وزن تر بین 45/1 تا 80/4 و براساس درصد زنده­مانی بوته­ها پس از کاربرد علف­کش بین 52/95-7/3 برآورد شد. با­توجه­به روند رو به افزایش فراوانی جمعیت‌های مقاوم به علف‌کش اُتللو در این استان، برنامه‌های مدیریت علف‌های­هرز مقاوم، از جمله تناوب کشت و کاربرد هوشمندانه علف‌کش‌ها، باید جدی‌تر از گذشته پیگیری شود.