فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نخستین سازمان‌‌ها و گروه‌‌های سوسیال‌دموکرات ایران در اواخر قرن سیزدهم شمسی پا به عرصۀ سیاسی گذاشتند. یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری و تأسیس این سازمان‌‌ها، رشد تمایلات سوسیالیستی و گسترش آن در بین ایرانیان، تحت تأثیر مهاجرت به قفقاز بود. در این راستا حزب دموکرات ایران به‌عنوان یکی از احزابِ متأثر از اندیشۀ سوسیال‌دموکراسی روسیه و نظریات کارل کاتسکی، اقدام به تدوین مرام‌نامۀ خود نمود و فعالیت خود را رسماً از مجلس دوم شورای ملی آغاز کرد. ضرورت بررسی جریان‌شناختی سیاسی این حزب از اهمیت خاصی برخوردار است لذا پژوهش حاضر سعی دارد تا با استناد بر منابع و اسناد و با روش توصیفی‌- تحلیلی به این سؤالات پاسخ گوید: حزب دموکرات ایران تا چه حد توانسته در روند دموکراسی‌سازی جامعۀ ایران موفق عمل کند؟ یا چه عواملی باعث ناکارامدی حزب در رسیدن به اهداف و برنامه‌‌های خود در جامعه شده است؟ نتایج به‌دست‌آمده در این پژوهش نشان می‌دهد علل داخلی و خارجی مانند عدم انطباق مرام‌نامۀ حزب دموکرات در بسیاری از موارد با شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و فرهنگی ایران و نیز دخالت‌‌های کشور‌‌هایی مثل روسیه و انگلیس مانع از رسیدن حزب به اهداف اساسی خود شده است. گفتنی است که تاکنون هیچ پژوهشی به جریان‌شناسی سیاسی حزب دموکرات ایران از این منظر نپرداخته است.