تأثیر تیمار بذر برنج با محلول عناصر غذایی بر عملکرد در شرایط حاصلخیزی متفاوت خاک

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، گیلان، ایران

3 موسسه تحقیقات آب و خاک، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.397748.669967
چکیده

تلفیق مدیریت تغذیه گیاه مبتنی بر آزمون خاک و تیمار بذر با محلول غذایی می‌تواند خلاء عملکرد در شالیزار را کاهش دهد. این پژوهش در سال زراعی ۱۴۰1-۱۴۰2 با هدف بررسی تأثیر تیمار بذر بر عملکرد برنج رقم هاشمی با طرح بلوک‌های کامل تصادفی در شالیزارهای بخش سنگر شهرستان رشت انجام شد. ابتدا در سطح 11,370 هکتار با توزیع جغرافیایی یکنواخت، نمونه‌برداری خاک انجام شد. سپس نمونه‌ها از نظر کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم قابل استفاده، ظرفیت تبادل کاتیونی، اسیدیته و هدایت الکتریکی آنالیز شدند. نتایج نشان‌دهنده تفاوت اراضی از نظر حاصلخیزی بود. بیشترین ضریب تغییرات مربوط به فسفر 1/88، کربن آلی 7/36، پتاسیم قابل استفاده 3/34 و نیتروژن کل 6/33 درصد بود و بر این اساس، نه مزرعه برای مطالعه مزرعه‌ای انتخاب شدند. برای انتخاب تیمارها در آزمایشگاه سه تیمار بذر خودمصرفی و بذر گواهی شده (با و بدون تیمار محلول غذایی) از نظر شاخص‌های جوانه‌زنی مقایسه شدند. نتایج نشان داد که‌ میانگین درصد جوانه‌زنی بذر خودمصرفی کم (67/53 درصد) بود اما میانگین درصد جوانه‌زنی در تیمار بذر با محلول غذایی، 98 درصد بود که باعث بهبود معنی‌دار این شاخص به مقدار 8 و 44 درصد در مقایسه با بذر گواهی شده و خودمصرفی شد. بنابراین آزمایش در نه مزرعه با دو تیمار بذر گواهی شده (با و بدون تیمار محلول غذایی) انجام شد. نتایج نشان داد تیمار بذر با محلول غذایی و مدیریت تغذیه مبتنی برآزمون خاک به‌طور معنی‌داری موجب بهبود عملکرد شلتوک به میزان ۴۸۰ کیلوگرم در هکتار شد که می‌تواند رویکردی قابل توصیه برای زارعین باشد.