فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به گسترش مقاومت علف‌های‌ هرز به علف‌کش‌‌ها در ایران، پایش این پدیده و ارزیابی عوامل موثر در بروز مقاومت علف‌های‌ هرز به علف‌کش‌ها امری ضروری می‌باشد. از این‌رو مقاومت به علف‌کش رایج کلودینافوپ‌پروپارژیل در 133 توده یولاف‌ وحشی زمستانه جمع‌آوری­شده از مزارع گندم استان‌های اردبیل (13 توده)، کرمانشاه (10 توده)، خوزستان (43 توده)، فارس (29 توده) و گلستان (38 توده) و عوامل موثر بر خطر بروز مقاومت به علف‌کش در این نظام‌های زراعی بررسی شد. آزمایش غربال‌گری به‌صورت زیست‌سنجی گیاه کامل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار، در سال 1398 در گلخانه‌های مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور انجام شد. توده‌های یولاف ‌وحشی زمستانه در مرحله دو تا سه برگی در معرض دُز توصیه ­شده (80 گرم ماده موثر در هکتار) علف‌کش کلودینافوپ‌پروپارژیل (تاپیک، EC 8%) قرار گرفتند. چهار هفته پس از سمپاشی، درصد کاهش وزن تر گیاهان در مقایسه با شاهد محاسبه شد. همچنین سابقه تناوب زراعی و شیمیایی در مزارع، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از 133 توده یولاف ‌وحشی زمستانه مورد بررسی، 2/87 درصد (116 توده) در گروه قطعا مقاوم (RRR)، 5/4 درصد (شش توده) مقاوم (RR)، 5/1 درصد (دو توده) مشکوک به مقاومت (R?) و 8/6 درصد (نُه توده) در گروه حساس (S) به کلودینافوپ‌پروپارژیل قرار گرفتند. در دوره پنج ­ساله مورد بررسی، مزارع تک‌کشتی گندم و همچنین مزارعی که بدون رعایت تناوب شیمیایی، تنها کلودینافوپ‌پروپارژیل استفاده کرده‌ بودند، مقاومت به علف‌کش در 100 درصد توده‌ها (94 درصد در گروه RRR و شش درصد در گروه RR) رخ داده بود. بنابراین، با توجه به ارتباط مستقیم بروز مقاومت در توده‌های یولاف ‌وحشی زمستانه با روش مدیریتی حاکم در مزارع گندم و خطر گسترش هرچه بیشتر آن، توجه جدی به تغییر الگوی نظام‌های زراعی و مدیریتی، از جمله پیشگیری و رعایت تناوب زراعی و شیمیایی امری ضروری است.