فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شرایط خشکسالی و کمبود آب در کشور، بررسی بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب، در گیاهان مقاوم به تنش شوری و خشکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این مقاله به بررسی کشت کینوا پاییزه با توجه به اهمیت این گیاه جهت ورود به الگوی کشت باکاربرد آب آبیاری شور و اعمال کم‌آبیاری با روش آبیاری قطره‌ای نواری (نوار تیپ) از دیدگاه اقتصادی پرداخته شده است. برای انجام این پژوهش، آزمایش به‌صورت فاکتوریل-اسپلیت در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری آب آبیاری (6/0، 5 ، 15 و 25 دسی زیمنس بر متر) و دو سطح آبیاری (آبیاری کامل و 50 درصد آبیاری کامل) و سه رقم کینوا شامل (Titicaca, T1, Giza1) بود. نتایج نشان داد که حداکثر مقدار بهره‌وری آب محصول دانه در کینوا 84/0 کیلوگرم بر متر مکعب در تیمار شوری آب آبیاری 6/0 دسی زیمنس بر متر و 50 درصد آبیاری کامل در رقم تیتیکاکا حاصل شد که به‌طور یکسان افزایش 76/4 درصدی نسبت به دو رقم دیگر داشت. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل اقتصادی بیشترین مقدار نسبت منفعت به هزینه کینوا 69/2 در آبیاری کامل و شوری آب آبیاری6/0 دسی زیمنس بر متر حاصل شد. بر اساس نتایج تحلیل اقتصادی در تیمار آبیاری کامل در سطوح مختلف شوری آب آبیاری به جز تیمار شوری آب آبیاری 25 دسی زیمنس بر متر نسبت منفعت به هزینه بیشتر از یک و بهره‌وری اقتصادی آب نیز عدد مثبتی حاصل شد. به طوریکه، بهره‌وری اقتصادی آب در آبیاری کامل در سطوح شوری آب آبیاری 6/0، 5 و 15 دسی زیمنس بر متر به ترتیب 64/0، 56/0 و 19/0 دلار بر متر مکعب حاصل شد بنابراین این تیمار‌ها توجیه اقتصادی دارند. در حالی که در تیمار 50 درصد آبیاری کامل در همه سطوح شوری آب آبیاری نسبت منفعت به هزینه کمتر از یک و بهره‌وری اقتصادی آب عدد منفی بدست آمد. بنابراین اعمال کم‌آبیاری به میزان 50 درصد در سطوح مختلف شوری آب آبیاری در کشت کینوا در منطقه مورد مطالعه توجیه اقتصادی ندارد.