فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به ارزیابی دقت و عملکرد محصول تبخیر-تعرق مرجع مدل WaPOR نسخه ۲ فائو(ET₀ WaPOR)  در مقایسه با مقادیر متناظر برآورد ‌شده بر پایه معادله فائو پنمن-مانتیث و داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی در اقلیم‌های مختلف ایران می‌پردازد. ۴۲ ایستگاه در استان‌های شمال و شمال شرق ایران، که دارای داده‌های ثبت شده از سال ۲۰۰۹ الی ۲۰۲۲ بودند، انتخاب شدند و مقایسه‌ها در سه مقیاس زمانی روزانه، ده‌روزه و ماهانه انجام گرفت. به ‌منظور تحلیل نقش اقلیم، طبقه‌بندی مناطق بر اساس شاخص خشکی UNEP صورت گرفت. همچنین، تأثیر سهم تابشی و انتقال همرفتی در فرایند تبخیر-تعرق بر دقت برآوردهای مدل WaPOR مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل WaPOR در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک عملکرد مطلوبی داشته و میانگین شاخص R² برابر با 91/0 و میانگین nRMSE حدود 20 درصد به دست آمد، در حالی‌که در اقلیم‌های مرطوب و نیمه‌مرطوب شاخص‌های R2 و nRMSE  به‌ترتیب 83/0 و ۲۶ درصد بودند. همچنین خطای اریب مدل در اقلیم‌های خشک منفی و در اقلیم‌های مرطوب مثبت بود که نشان‌دهنده بیش‌برآورد در شرایط مرطوب است. بررسی سهم تابشی و همرفتی در برآورد تبخیر-تعرق نیز نشان داد با افزایش سهم تابشی (ویژه مناطق مرطوب)، دقت مدل کاهش می‌یابد. در مجموع، مدل WaPOR  با تکیه بر سنجش از دور می‌تواند در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک، به‌ویژه برای برنامه‌ریزی آبیاری در فصل رشد گندم، ابزار مناسبی تلقی شود، اما در اقلیم‌های مرطوب نیازمند بهینه‌سازی بیشتر است.