فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه با هدف مقایسه تأثیر آبیاری قطره‌ای زیرسطحی و آبیاری جویچه‌ای بر اجزاء شیمیایی فسفر در خاک در کشت نیشکر در شرکت حکیم فارابی خوزستان انجام شد. به این منظور نمونه‌برداری‌ خاک در دو مزرعه جداگانه با سیستم‌های آبیاری قطره‌ای زیرسطحی و آبیاری جویچه‌ای در زمان‌های 30 ، 90 ، 150  و 210 روز پس از کشت نیشکر و در دو عمق 15-0 و 30-15 سانتی‌متری انجام شد. مقایسه میانگین رشد نیشکر در بازه زمانی مورد بررسی به‌عنوان شاخصی از اثر نوع آبیاری در فعالیت ریشه گیاه و تولید زیست‌توده نشان داد که متوسط رشد نیشکر در روش آبیاری قطره‌ای زیرسطحی حدود 54 درصد بیشتر از روش آبیاری جویچه‌ای بود. در هر دو روش آبیاری، با گذشت زمان تا 210 روز روند کاهشی در همه اجزاء شیمیایی فسفر خاک قابل مشاهده بود. از اجزاء شیمیایی فسفر، Ca8-P ( 11 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش) و Ca10-P (7/10 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش) و به مقدار کمتر Fe-P  (8 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش) به‌ترتیب بیشترین کاهش را در آبیاری قطره‌ای زیرسطحی نشان دادند که می‌تواند نشان‌دهنده استفاده بیشتر فسفر از این اجزاء توسط نیشکر در آبیاری قطره‌ای زیرسطحی باشد در حالی‌که ترتیب کاهش در آبیاری جویچه‌ای به‌صورت Fe-P  (7/8 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش)، O-P  (7/7 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش) و Ca10-P (7 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش) می‌باشد. جزء شیمیایی Ca8-P به‌عنوان ترکیب شیمیایی فسفر در خاکهای آهکی که نقش کلیدی در تامین فسفر قابل استفاده گیاه و تبدیل شدن به Ca2-P دارد در روش آبیاری قطره‌ای زیرسطحی از ابتدا با غلظت 3/100 میلی‌گرم در کیلوگرم تا 3/89 میلی‌گرم در کیلوگرم تا آخرین زمان اندازه‌گیری کاهش یافت در حالی‌که در روش آبیاری جویچه‌ای این کاهش از 105 تا 102 میلی‌گرم در کیلوگرم مشاهده شد. ترتیب اجزاء شیمیایی فسفر در هر دو روش آبیاری از بیشترین تا کمترین درصد فراوانی به‌صورت Ca10-P (48.7%)> Ca8-P (37.2%)> Fe-P (6.7%)> O-P (4.2%)> Al-P (2.6%)> Ca2-P (0.5%) می‌باشد. بنابراین نوع روش آبیاری با توجه به اثراتی که در فعالیت ریشه گیاه و فعالیت میکروارگانیسم‌ها دارد در توزیع و مقدار اجزاء شیمیایی فسفر در خاک مؤثر است و خاک در آبیاری قطره‌ای زیرسطحی دارای کاهش بیشتری در اجزاء فسفر در مقایسه با آبیاری جویچه‌ای بود.