فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فلزات سنگین به شکل‌های شیمیایی مختلف در خاک حضور دارند که این موضوع بر واکنش‌پذیری، پویایی و فراهمی زیستی آن‌ها تأثیرگذار است. به منظور بررسی اثر دوده کربن بر توزیع شیمیایی سرب و برخی ویژگی‌های فیزیکی خاک در خاک آلوده به سرب، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه‌ کاملاً تصادفی با 3 سطح آلودگی (صفر، 50 و 100 میلی‌گرم در کیلوگرم) و 4 سطح دوده کربن (صفر، 1، 2 و 4 درصد وزنی) در 4 تکرار انجام شد. توزیع شیمیایی سرب در خاک به روش تسیر تعیین گردید. برخی ویژگی‌های فیزیکی خاک از جمله میانگین وزنی قطر خاکدانه (MWD) و رطوبت خاک در مکش‌های 1/0، 3/0، 5/0، 5 و 15 بار در تیمارهای مختلف اندازه‌گیری شد. کاربرد دوده کربن موجب کاهش معنی‌دار سرب در بخش تبادلی به مقدار 49/4 درصد و افزایش معنی‌دار دیگر شکل‌های سرب در خاک (کربناته، متصل به اکسید آهن-منگنز، متصل به ماده آلی و باقیمانده) گردید. بیشترین پایداری خاکدانه مربوط به تیمار 4 درصد دوده کربن بود و دوده کربن در این سطح، پایداری خاکدانه را 05/21 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد؛ همچنین موجب افزایش معنی‌دار رطوبت خاک در مکش‌های مختلف به جزء مکش 15 بار گردید. به طور کلی می‌توان نتیجه‌ گرفت که افزودن دوده کربن به خاک، موجب تغییر شکل شیمیایی سرب از شکل ناپایدار (قابل تبادل) به اشکال با پایداری بیشتر مانند متصل به اکسیدها، ماده آلی و باقیمانده می‌گردد و در نتیجه تحرک فلز در خاک کاهش می‌یابد.