فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اولین و مهمترین مرحله در برنامه‌‌ریزی مدیریت علف‌های ‌هرز، شناخت جمعیت علف‌های ‌هرز است که با نمونه‌برداری آغاز می‌شود. روش نمونه­برداری مناسب برای درک واقعی و دقیق از آلودگی علف هرز در مزارع ضروری است. به منظور بررسی کارایی روش‌های نمونه‌برداری شبکه‌بندی در برآورد جمعیت علف‌های‌ هرز مزارع ذرت تحت سیستم‌های آبیاری قطره‌ای، بارانی و نشتی، پژوهشی در سال‌ زراعی 99-1398 در شش مزرعه ذرت (Zea mays L.) انجام شد. مزارع با نه روش (سه روش مربعی، مستطیل در طول مزرعه و مستطیل در عرض مزرعه و هر کدام در سه اندازه)، شبکه‌بندی شدند. در محل تلاقی خطوط با استفاده از کادرهای مربع و مستطیل­شکل یک متر مربعی به‌صورت عمود بر خطوط کاشت، داده‌های مربوط به غنای گونه‌ای و تراکم گیاهچه‌های علف‌های ‌هرز به تفکیک گونه و در مرحله چهار برگی ذرت ثبت شدند. نتایج نشان داد که در گونه‌های علف‌هرزی همچون Amaranthus blitoides که دامنه پراکنش گسترده است، در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و نشتی، کوآدرات مربع و در سیستم آبیاری بارانی کوآدرات مستطیل برآورد دقیق‌تری را نشان داد. این امر متأثر از الگوی خیس­شدن متفاوت خاک در روش‌های مختلف آبیاری بود که به‌نوعی ظهور علف‌های ‌هرز نیز در مزرعه تابع آن است. در سایر گونه‌های علف‌هرز همچون Amaranthus retroflexus که دامنه پراکنش محدودتر بود، کوآدرات مربع در هر سه سیستم آبیاری، برآورد تراکم علف‌هرز را با خطای کمتری در مقایسه با کوآدرات مستطیل انجام داد. با بررسی دقت روش‌های نمونه‌برداری شبکه‌بندی در برآورد جمعیت علف‌های ‌هرز مشاهده شد که روش‌های شبکه‌بندی مستطیل با افزایش ابعاد شبکه‌بندی در طول یا عرض مزرعه برآورد دقیق‌تری از غنای گونه‌ای، تراکم جمعیت و همچنین تراکم تک­گونه‌های علف‌هرز در مقایسه با روش‌های شبکه‌بندی مربعی با ابعاد بزرگ‌تر داشتند. با استفاده از این روش‌های شبکه‌بندی، می‌توان به­واسطه کاهش نقاط نمونه‌برداری با سهولت بیشتر و صرف نیروی انسانی کمتر، وضعیت گونه‌های علف‌های ‌هرز را در مزرعه مورد بررسی قرار داد.