واکاوی قانون عملیات بانکی بدون ربا، در نظام بانکی ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

2 دانشجوی دکتری،گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

doi
10.22034/ejs.2023.362184.1297
چکیده

زمینه و هدف: قانون عملیات بانکی بدون ربا در شهریور 1362 به منظور انطباق عملیات بانک­ها بر موازین اسلامی مورد تصویب قرار گرفت و از آغاز سال 1363 به مرحله اجرا درآمد. هدف، بررسی تأثیر وضع قانون عملیات بانکی بدون ربا در اسلامی کردن نظام بانکی و موسسات مالی و اعتباری می­باشد.مواد و روش‌ها: گردآوری اطلاعات با مطالعه دقیق قانون عملیات بانکی بدون ربا و بخشنامه­ها و دستورالعمل­های اجرایی بانک­ها و آئین­نامه­های فصول مختلف این قانون به روش توصیفی تحلیلی انجام شد.ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصول اخلاقی مانند ارجاع­دهی و استناد به منابع اصلی رعایت گردید.یافته‌ها: از بـررسی رابـطـه­ای که بین سپرده­گـذاران و بانـک­ها و بیـن بانـک و سرمایه­گذاران بوجود می­آید مشخص ­شد قانون­گذار بیشتر درصدد توجیه رویه بانک­ها برآمده تا اینکه بخواهد سیاست­های پولی مطابق با موازین شرعی را اعمال نماید.نتیجه‌گیری: وقتی روابط بین بانک، سپرده­گذاران و سرمایه­گذاران با عقود اسلامی بطور کامل منطبق نباشد، بهتر است باستناد ماده ده قانون مدنی ویا در اصطلاح فقهی از باب مراضات اصل آزادی قراردادها که ریشه در عرف دارد وقتی مفسده­ای وجود ندارد آن را نافذ بدانیم.