رویکرد حکومت آق قویونلو نسبت به افکار عمومی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تبریز

2 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشگاه تبریز

doi
10.22034/jiiph.2019.8905
چکیده

افکار عمومی یا توجه به توده مردم از دیرباز در تاریخ انسانی حضور و حیات داشته است هر چند که تا عصر روشنگری مصطلح نبوده و مورد بررسی علمی قرار نگرفته است. با وجود سلطه بدون چون و چرای پادشاهان و حاکمان بر زندگی مردم، بدون تردید آنها یکی از اجزاء و ارکان شکل‌دهنده حکومت‌ها بوده‌اند که میزان اهمیت مردم در حوزه سیاست به نوع جایگاه و رویکردی بر می­گردد که نزد حاکمان خود داشته‌اند. در خلال نیمه دوم قرن پانزدهم میلادی ایران آق‌قویونلوها بر غرب ایران حاکم بوده و سازمان حکومت به گونه‌ای قبیله‌ای شکل گرفته و اداره می­شد. حکومت آق­قویونلو اگر چه بیشتر اوقاتش صرف کشمکش بین رهبران قبیله می‌شد اما نمی­توانست بی‌توجه به مردم و شرایط اقتصادی- اجتماعی حاکم بر جامعه خویش باشد زیرا که هر حکومتی نیازمند شناساندن حق حکومت خود نزد مردم حکومت شونده جهت مورد پذیرش قرار گرفتن از جانب آنها می­باشد. این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای قصد آن دارد تا رویکرد حکومت آق­قویونلو را در جلب افکار عمومی جهت ایجاد پذیرش و مقبولیت مردمی بررسی کند. از منظر این پژوهش آق­قویونلوها پس از تثبیت و استقرار حکومت خود به ویژه در دوره حکومت اوزون حسن یکی از مهم ترین وظایف پادشاه نسبت به مردم تحت تابعیت خود را اعاده دادرسی و برپایی عدالت در سطح جامعه و توجه به مسائل و مشکلات آنها می‌دانستند. علاوه بر این حکومت آق­قویونلو در جریان جلب توجه افکار عمومی نسبت به خود مسئله تسهیل هر چه بیشتر جریان اخذ مالیات و کاستن از فشارهای اقتصادی و مالی را مد نظر و موضوع دین را نیز جهت فراهم آوردن زمینه­های شناسایی و پذیرش حکومت خود در نزد عامه مردم مورد توجه قرار داد.