پیش‌بینی هدایت هیدرولیکی اشباع با استفاده از توابع انتقالی برای خاک‌های دشت سیستان

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.397907.669969
چکیده

یکی از پارامترهای مهم در ارزیابی خصوصیات هیدرولوژیکی خاک، هدایت هیدرولیکی اشباع (Ksat) می‌باشد که نقش مهمی در مدل‌سازی جریان‌، انتقال املاح و رسوب در خاک ایفا می‌کند. توابع انتقالی (PTF)، پارامتر Ksat را به ویژگی‌های زودیافت خاک مانند توزیع اندازه ذرات، چگالی ظاهری و ماده آلی مرتبط می‌کنند و به دلیل سادگی و کارایی بالا بسیار توسعه داده شده‌اند. هدف از این مطالعه، ارزیابی عملکرد بیست و سه PTF در پیش‌بینی Ksat برای 100 نمونه از خاک‌های سیستان می‌باشد. این توابع بر اساس مؤلفه‌های ورودی به سه گروه A، B و C تقسیم شدند. نتایج نشان داد زمانی که تخلخل مؤثر تنها داده موجود باشد (گروه A)، PTFهای توسعه‌یافته توسط Suleiman et al. (2001) و Ahuja et al. (1989) بهترین مدل‌ها برای تخمین Ksat هستند. اگر داده‌های توزیع اندازه ذرات، چگالی ظاهری و تخلخل در دسترس باشند (گروه B)، PTFهای توسعه‌یافته توسط Cosby et al. (1984) و Ottoni et al. (2019) دقیق‌ترین مدل‌ها برای پیش‌بینی Ksat می‌باشند. از بین PTFهایی که علاوه بر داده‌های توزیع اندازه ذرات و چگالی ظاهری به ماده آلی نیز نیاز دارند (گروه C)، توابع Zuo and He (2021) و Wosten et al. (2001) بالاترین عملکرد را نشان دادند. در نهایت اگر در دسترس بودن داده‌های ورودی عامل محدودکننده نباشد، دقیق‌ترین PTF‌ها، به ترتیب آنهایی هستند که توسط Cosby et al. (1984)، Zuo and He (2021)، Ottoni et al. (2019)، Wosten et al. (2001)  توسعه یافته‌اند. نتایج این مطالعه می‌تواند برای پیش‌بینی Ksat در مدل‌سازی‌های هیدرولوژیکی برای منطقه مورد مطالعه به کار رود.