خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و جذب عناصر غذایی گیاه تریتیکاله در حضور نیکل تحت تاثیر کاربرد برخی اصلاح‌کننده‌های آلی و معدنی خاک

نویسندگان

1 دانشیار بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران

2 بخش مهندسی خاک و آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز،شیراز، ایران

4 گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی داراب، دانشگاه شیراز

5 بخش مهندسی خاک و آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.395141.669953
چکیده

به منظور بررسی اثرات ‌اصلاح‌کننده‌های مختلف خاک از جمله کمپوست زباله شهری، زغال زیستی حاصل از آن و بنتونیت در حضور آلاینده نیکل بر خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و جذب عناصر غذایی دانه گیاه تریتیکاله، آزمایشی بصورت فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با 3 تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل: نیکل در سه سطح: شاهد (بدون کاربرد نیکل)، 150 ‌میلی‌گرم نیکل بر کیلوگرم خاک و 300 ‌میلی‌گرم نیکل بر کیلوگرم خاک تامین شده از منبع نیکل کلرید و اصلاح‌کننده‌های خاک در 7 سطح: شاهد، کمپوست زباله شهری، زغال زیستی، بنتونیت، بنتونیت و زغال زیستی، بنتونیت و کمپوست زباله شهری، زغال زیستی وکمپوست زباله شهری هر کدام در سطح 2 درصد وزنی بود. نتایج نشان داد که اثر سطوح مختلف ‌اصلاح‌کننده‌های خاک بر صفات مورفولوژیکی معنی‌دار بود. بیشترین ارتفاع بوته (29/80 سانتیمتر) مربوط به استفاده از کمپوست زباله شهری بود. همه صفات مرتبط با عملکرد گیاه تحت تاثیر کاربرد ‌اصلاح‌کننده‌های خاک قرار گرفت. بالاترین عملکرد دانه گیاه تریتیکاله (86/1 گرم در بوته) با کاربرد کمپوست زباله شهری بدست آمد. همه عناصر غذایی دانه در سطح احتمال یک درصد تحت تاثیر برهمکنش نیکل و ‌اصلاح‌کننده‌های خاک قرار گرفتند. بالاترین مقدار فسفر دانه (29/0 درصد) با کاربرد 300 ‌میلی‌گرم نیکل توام با کاربرد بنتونیت و زغال زیستی حاصل شد. بیشترین غلظت روی دانه با میانگین 8/49 و منگنز دانه با میانگین 3/38 ‌میلی‌گرم بر کیلوگرم در شرایط عدم کاربرد نیکل و افزودن زغال زیستی حاصل شد.