بررسی گرایش سیاسی خاطرهنگاران ایرانی و تأثیر آن بر روایت تقابل با متفقین در جنگ جهانی اول (با تکیه بر کانون غرب ایران)
نویسندگان
1 دانشگاه الزهرا- دانشجو
2 دانشگاه الزهرا
doi
چکیده
خاطرهنگاشتهها به لحاظ دربردارندگی مطالب بکر و دیدگاههای متنوع از جایگاه خاصی در مطالعات تاریخ معاصر ایران برخوردارند؛ ازجمله در مطالعهی ابعاد مختلف رویدادهایی نظیر اشغال ایران توسط متفقین در جنگ جهانی اول، به خاطرهنگاشتهها به عنوان یکی از منابع عمده میتوان نگریست. بهرغم اعلان بیطرفی از سوی ایران در این مقطع، قوای روس و انگلیس دست به اشغال گستردهی کشور زدند؛ شدت گرفتن احساسات ضد اجنبی ایرانیان در این ایام، شکلگیری کانونهای مبارزاتی نظیر کانون غرب ایران را در پی داشت که به لحاظ حضور بسیاری از رجال سیاسی کشور در آن تحت عنوان جنبش مهاجرت و راهبری تحرکات ضد متفقین، تقریبا به مهمترین کانون ضد متفقین تبدیل شد تا جایی که غالب خاطرهنگاشتههای به جا مانده از این مقطع، اشاراتی مفصل و یا مجمل به آن داشتهاند. بر این اساس تأثیر متغیری چون گرایش سیاسی خاطرهنگاران بر بازتاب رویدادهای این کانون، مهمترین مسألهای است که این پژوهش در صدد پاسخگویی به آن است.یافتههای پژوهش، حاکی از آن است که گرایش سیاسی خاطرهنگاران در شکلگیری زاویهدید آنها تأثیر مستقیم داشته و در واقع تأثیر این متغیر موجب شکلگیری روایتهای مستقل از سوی خاطرهنگاران دموکرات و اعتدالی شده است؛ امر مسلم آنکه انجام مطالعاتی ازین دست، فارغ از نظرداشت عوامل و متغیرهایی نظیر دیدگاه سیاسی راویان خاطرات، ناقص مینماید؛ لذا در این پژوهش بر آن هستیم تا با روش توصیفی و تحلیلی به بررسی تأثیربخشی گرایشها و دیدگاههای سیاسی نگارندگان خاطرات بر نحوهی انعکاس رویدادهای کانون تقابل غرب ایران با متفقین بپردازیم.