تداخل و تمایز آشیانه اکولوژیک بین گندم و علف پشمکی ژاپنی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم علف های هرز، گروه اگروتکنولوژی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران.
3 استاد بخش تحقیقات علفهای هرز، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی ایران، تهران، ایران
doi
10.22034/ijws.2023.352901.1382چکیده
بروموس ژاپنی (Bromus japonicus Thumb.) به عنوان مهمترین علف هرز در مزارع گندم سیستان و بلوچستان حضور دارد. به منظور بررسی برهمکنشهای رقابتی بین گندم و بروموس ژاپنی، آزمایش مزرعهای بر اساس اصول سریهای افزایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 88-1387 و 89-1388 اجرا شد. تراکم گندم در پنج سطح صفر، 350، 400، 450 و 500 بوته در متر مربع و تراکم بروموس ژاپنی در چهار سطح صفر، 100، 200 و 300 بوته در متر مربع در نظر گرفته شد. در اینجا ضرایب رقابت درونگونهای و بینگونهای تداخل گندم-بروموس ژاپنی، توانایی رقابتی نسبی و تمایز آشیانه اکولوژیک برآورد شدند. در هر دو سال در مرحله پنجهزنی و رسیدگی فیزیولوژیک، ضریب رقابت درونگونهای گندم منفی (تأثیر مثبت بر وزن تکبوته) و ضریب رقابت بین گونهای گندم با بروموس ژاپنی مثبت (تأثیر منفی بر وزن تکبوته) بود. توانایی رقابت نسبی گندم نشان داد که هر بوته برموس ژاپنی توانست بطور متوسط برابر 5/2 بوته گندم تأثیر منفی بر وزن خشک تکبوته گندم داشته باشد. همچنین توانایی رقابت نسبی بروموس ژاپنی نشان داد که پتانسیل رقابتی هر بوته گندم در مرحله پنجهزنی 5/9 و 3/3 برابر بوته بروموس ژاپنی بهترتیب در سال اول و دوم آزمایش بود. بهطور کلی در تداخل گندم و بروموس ژاپنی، گندم از توانایی رقابتی بالاتری خصوصاً تا مرحله پنجهزنی برخوردار بود. همچنین هیچگونه تمایز آشیانه اکولوژیک بین گندم و بروموس ژاپنی وجود نداشت و شدت همپوشانی آن در مرحله پنجهزنی بیشتر بود.
