فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بهبود کارایی جذب آب و عناصر غذایی و متعاقبا افزایش کیفیت و کمیت عملکرد، طیف وسیعی از محرک‌های رشد مانند اسید هیومیک و اسید آمینه استفاده می‌شود. به‌این دلیل در پژوهش حاضر تاثیر اسیدهیومیک و اسیدآمینه بر ویژگی‌های کمی و کیفی گشنیز، در مزرعه‌ای واقع در شهرستان همدان، روستای ده‌دلیان در بهار سال 1403 مورد بررسی قرار گرفت. مطالعه در قالب آزمایش فاکتوریل، بر پایه طرح کامل تصادفی، در 3 تکرار اجرا شد. دو فاکتور شامل اسیدهیومیک در سه سطح (شاهد، غلظت 2 و 4 در لیتر) و اسیدهای‌آمینه در سه سطح (شاهد، غلظت 2 و 4 در لیتر) بود. نتایج نشان داد که اثر هر دو فاکتور اسید آمینه و اسید هیومیک بر اکثر صفات گشنیز معنی‌دار بود. بیشترین تعداد ساقه (22/8)، طول (cm22/41) شاخساره، وزن تر (g88/8 )، وزن خشک (g 24/3) و حجم (cm333/10) ریشه، وزن هزاردانه(g30/10) و محتوای نسبی آب برگ (19/79) در تیمار اسید آمینه و اسید هیومیک 4 در لیتر و کمترین آن‌ها در تیمار شاهد به‌دست آمد. بیشترین طول‌ریشه (cm88/17) در تیمار اسید آمینه و اسید هیومیک 4 در لیتر و کمترین آن در تیمار شاهد، مشاهده شد. بیشترین عملکرد بذر (g33/111) در تیمار اسید آمینه 4 در لیتر-اسید هیومیک 4 در لیتر و کمترین آن در تیمار شاهد بود. بیشترین درصد‌اسانس در هنگام اعمال بیشترین غلظت اسید آمینه یا اسید هیومیک به‌تنهایی حاصل شد، هرچند کمترین میزان آن، مانند اکثر صفات در شاهد (36/0 %) بود. اثر هر دو اسید آمینه و اسید هیومیک بر محتوای کلروفیل، افزایشی بود و بیشترین (mgg-119/4 ) و کمترین (mgg-169/2) آن به‌ترتیب در تیمار اسید آمینه-اسید هیومیک 4 در لیتر و تیمار شاهد به‌دست آمد. بنابراین اسید هیومیک و اسیدهای آمینه و اثرات متقابل آن‌ها، نقش مفید و موثری بر افزایش کمیت و کیفیت عملکرد گشنیز داشته و محلول پاشی آن‌ها از لحاظ اقتصادی قابل توجیه است.