ارزیابی کارایی علف‌کش‌های پیش رویشی و پس‌رویشی برای کنترل علف‌هرز بندواش (Paspalum distichum L.) در شالیزار

نویسندگان

1 دانشیار موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت

2 بخش گیاهپزشکی، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت

doi
10.22034/ijws.2023.361291.1428
چکیده

بندواش علف‌هرز دائمی، ریزوم‌دار و رونده از خانواده گرامینه است. با مصرف گسترده علف‌کش‌ها جهت مدیریت علف‌های‌هرز مزارع برنج و عدم کارایی مؤثر آن‌ها در کنترل بند‌واش، هم‌اکنون این علف‌هرز به‌عنوان مهم‌ترین مانع در تولید برنج در ده‌ها هزار هکتار از اراضی شالیزاری مطرح است. دو آزمایش گلدانی در موسسه تحقیقات برنج کشور جهت مطالعه واکنش بندواش به علف‌کش‌های انتخابی شالیزار اجرا شد. نتایج آزمایش اول نشان داد که از 16 علف‌کش پیش‌رویشی انتخابی برنج، نیمی از آن‌ها دارای کمتر از 44 درصد کارایی در کاهش زیست‌توده اندام هوایی این علف‌هرز بودند. علف‌کش‌های مولینیت، 58 درصد، پرتیلاکلر + پیرازوسولفورون‌اتیل، 62 درصد، اکسادیارژیل، 64 درصد، پنوکسولام، 73 درصد، کلومازون + پندیمتالین، 87 درصد، متازوسولفورون، 92 درصد و تریافامون + اتوکسی‌سولفورون، 96 درصد زیست‌توده بندواش را کاهش دادند و هالوسولفورون، 20 درصد افزایش زیست‌توده این علف‌هرز را موجب شد. نتایج آزمایش دوم نشان داد از 13 علف‌کش برگ‌پاش مورد بررسی، نه علف‌کش کمتر از 50 درصد و علف‌کش‌های پیش‌آمیخته پروپانیل + پرتیلاکلر، 52 درصد، تریافامون + اتوکسی‌سولفورون، 71 درصد، سای‌هالوفوپ + پنوکسولام، 71 درصد و گلایفوسیت، 93 درصد زیست‌توده اندام هوایی بندواش را کاهش دادند. مطابق نتایج این پژوهش، تمام علف‌کش‌های رایج دهه‌های اخیر در شالیزارهای ایران، فاقد کارایی مؤثر در کنترل بندواش بودند ولی علف‌کش‌های جدید دارای کارایی بیشتری در کنترل بندواش هستند. بررسی‌های بیشتر مزرعه‌ای جهت دستیابی به توصیه‌های کاربردی برای مدیریت شیمیایی بند‌واش ضروری است.