فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهت بررسی اثر وجین دستی (دوبار) و تراکم کاشت بر جمعیت علف‌های ‌هرز و عملکرد و اجزای عملکرد گیاه دارویی بالنگوی شهری، یک آزمایش مزرعه‌ای در سال زراعی 95-1394 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل دوعاملی در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بود. فاکتورهای آزمایش شامل تراکم‌های مختلف کشت (هشت، 16 و 24 بوته در متر مربع) و کنترل علف‌هرز (دو بار وجین دستی و عدم وجین) بودند. تاثیر متقابل فاکتورهای آزمایشی روی همه صفات مورد مطالعه معنی­دار بود. سلمه‌تره، تاج‌خروس ریشه­قرمز و چسبک، به‌عنوان علف‌های ‌هرز غالب مزرعه بالنگوی شهری بودند و در تراکم هشت بوته در متر مربع بالنگوی شهری، علف‌های هرز مذکور بیشترین تراکم و زیست‌توده را داشتند. افزایش تراکم بوته تا 24 بوته در متر مربع در شرایط وجین دستی، باعث کاهش تراکم و زیست‌توده علف‌های‌ هرز و افزایش زیست­توده بالنگو (7/17 درصد) شد. تراکم 16 بوته در متر مربع در شرایط کنترل علف‌های‌ هرز، به دلیل عملکردهای دانه و زیستی (به­ترتیب 290 و 534 کیلوگرم در هکتار)، تعداد کپسول (7/47) و دانه (8/576) در بوته و وزن هزار دانه (2/5 گرم) بیشتر، از شاخص برداشت (3/54 درصد) بالایی برخوردار بود. در بین صفات مورد مطالعه، تعداد بذر در بوته بیشترین همبستگی مثبت را با عملکرد و شاخص برداشت نشان داد. گیاه بالنگوی شهری حتی در شرایط عدم کنترل علف‌های‌ هرز، به‌خصوص در تراکم‌های هشت و 16 بوته در متر مربع نیز، عملکرد قابل‌توجهی داشت؛ بنابراین، تراکم 24 بوته در متر مربع و وجین علف‌های‌ هرز می‌تواند به‌عنوان راهکارهای زراعی و مدیریتی در کنترل علف‌های ‌هرز و تراکم‌های 16 و 24 بوته در متر مربع به‌عنوان تراکم بهینه در افزایش تولیدات گیاه دارویی بالنگوی شهری می‌تواند مدنظر باشد.