فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخمین جریان محیط‌زیستی اکوسیستم‌های آبی،‏ یکی از مهم‌ترین عوامل برای جلوگیری از تأثیرات منفی کنترل و تنظیم جریان‌های سطحی بر زیستگاه‌های رودخانه‌ای محسوب می‌شود. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی جریان محیط‌زیستی رودخانه زاینده‌رود به روش شبیه‌سازی فیزیکی زیستگاه PHABSIM در مقایسه با روش‌های هیدرولوژیکی تنانت و دامنه تغییرات طبیعی جریان رودخانه می‌باشد. محدوده مطالعاتی حدفاصل پایین‌دست سد زاینده‌رود تا تالاب گاوخونی تعیین گردید و به 3 بازه تقسیم شد که شامل 8 ایستگاه هیدرومتری می‌باشد. سری آماری جریان مورد استفاده در تحقیق حاضر از ابتدای سال تاسیس ایستگاه‌های هیدرومتری تا آخرین سالی که داده‌ها موجود بودند (1397) از اداره آب منطقه‌ای اصفهان جمع‌آوری و سپس طبیعی‌سازی گردید و در محاسبات لحاظ شد. همچنین با استفاده از ارزیابی میانگین امتیاز ارزش گونه‌های ماهی از نظر کارشناسان مربوطه، گونه‌های هدف این تحقیق برای بازه بالادست، میان‌دست و پایین‌دست به ترتیب سیاه ‌ماهی ریز فلس، سیاه ماهی درشت ‌فلس و آفانیوس گورخری تعیین شدند. جریان محیط‌زیستی برآورد شده در روش شبیه‌سازی فیزیکی زیستگاه PHABSIM 60% ، دامنه تغییرات طبیعی جریان رودخانه 49% و تنانت 26% میانگین جریان سالانه رودخانه می‌باشد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بهره‌گیری هم‌زمان از روش شبیه‌سازی فیزیکی زیستگاه و رویکرد دامنه تغییرات طبیعی جریان رودخانه می‌تواند روشی دقیق‌تر و سازگارتر با ویژگی‌های اکولوژیکی رودخانه زاینده‌رود برای برآورد جریان زیست‌محیطی ارائه دهد. در مقایسه با روش‌های تجربی مانند تنانت، این ترکیب امکان ارائه نتایج کاربردی‌تر را فراهم می‌سازد؛ هرچند ارزیابی بیشتر در شرایط هیدرولوژیکی متفاوت می‌تواند به تقویت اعتبار نتایج کمک کند.