تبیین علل و روند بازتاب شخصیت و شورش بهرام چوبین در تاریخنگاری دوره ایلخانان
نویسندگان
1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه الزهرا تهران
2 دانشجوی دوره دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین
doi
چکیده
هدف این مقاله شناخت علل ثبت رویداد شورش بهرام چوبین بر ضد هرمزد چهارم ساسانی (590-579 م)، در متون تاریخی دوره ایلخانان با رویکرد اندرزنامهای است. متأثر از نظریه عبرت در تاریخ، مورخان این دوره با ذکر داستان بهرام چوبین که بررسی آن، مسئله این مقاله است، سعی داشتند به حکام یادآوری کنند با رعایت جانب حق و عدل و خودداری از رفتار ناشایست، مانع از شورش زیردستان و رجال سیاسی- نظامی شوند؛ گرچه پارهای از آنان رفتار بهرام را نقد کردهاند، اما اکثراً عامل بروز این رویداد را رفتار نادرست و غیرعادلانه هرمز ساسانی دانسته و بدینوسیله، ایلخانان را از تکرار اینگونه اشتباهات بر حذر داشتند. در این پژوهش سعی میگردد با نگاه به متون تاریخی و برخی کتب ادبی دوره ایلخانان، دیدگاه مورخان این دوره درباره شورش بهرام چوبین شناخته شود. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانهای است. نتایج نشان میدهد که گرچه بیشتر مورخان، به اصطلاح درباری بودند، اما با ذکر حادثه بهرام چوبین اندیشه حکومتداری بر اساس عدل و تدبیر را به حکام ایلخانی گوشزد کردهاند.