نقش میانجی همدلی در رابطه بین کارکردهای خانواده و قلدری در دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22034/ijfp.2021.245542
چکیده

قلدری به‌عنوان برجسته‌ترین نوع خشنونت در مدارس به یک حالت عدم تعادل قدرت بین دو نفر تعریف می‌شود که در آن فرد قوی‌تر به کرات و به اشکال مختلف فیزیکی، کلامی یا روانشناختی باعث آزار و اذیت و صدمه در فرد ضعیف‌تر می‌شود. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش میانجی همدلی در رابطه بین کارکردهای خانواده و رفتارهای مرتبط با قلدری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه اول شهرستان بستان‌آباد در سال تحصیلی 98- 1397بود. 245 دانش‌آموز در این پژوهش شرکت کردند. شرکت‌کنندگان ابزار سنجش عملکرد خانواده (FAD)،  پرسشنامه قلدری/ قربانی (B/VQ) و مقیاس همدلی هیجانی متعادل (BEES) را تکمیل کردند. نتایج پژوهش نشان داد کارکرد ضعیف خانواده با همدلی رابطه منفی و معنادار و با رفتارهای مرتبط با قلدری رابطه مثبت و معنادار دارد. نتایج همچنین مشخص ساخت همدلی با رفتارهای مرتبط با قلدری رابطه منفی معناداری دارد. ضرایب تأثیر نشان داد کارکرد ضعیف خانواده به‌صورت منفی و معنادار بر همدلی و به‌صورت مثبت و معنادار بر رفتارهای مرتبط با قلدری تأثیر دارد. ضریب تأثیر مسیر همدلی به رفتارهای مرتبط با قلدری نیز معنادار بود. همچنین کارکرد ضعیف خانواده به‌صورت غیرمستقیم و از طریق میانجی‌گری همدلی بر رفتارهای مرتبط با قلدری تأثیر مثبت و معنادار داشت. بنابر نتایج پژوهش کارکردهای خانواده به‌صورت مستقیم و هم به‌صورت غیرمستقیم از طریق همدلی بر رفتارهای مرتبط با قلدری تأثیر دارد. یافته‌های به‌دست آمده از پژوهش حاضر می‌تواند در جهت پیشگیری از رفتارهای مرتبط با قلدری مورد استفاده روانشناسان و متخصصان امر قرار گیرد.