ارزیابی تاثیر کاربرد زئولیت و کیفیت‌ آب بر آب مجازی گندم در اقلیم اهواز

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران.

3 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

4 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2025.395453.669944
چکیده

افزایش جهانی تقاضای آب منجر به کاهش قابل توجه منابع آب شده است و ارزیابی محتوای آب مجازی و عملکرد را برای مدیریت آب کشاورزی بسیار مهم می‌کند. این پژوهش در سال زراعی 1402 و 1403 برای یک کشت با هدف بررسی اثر مقادیر مختلف زئولیت بر برخی صفات گندم، آب مجازی در شرایط استفاده از آب شور در مزرعه تحقیقاتی دانشکده مهندسی آب انجام گردید. تیمارهای مورد مطالعه در این پژوهش شامل مقدار کاربرد زئولیت (M0: صفر، M1: دو گرم و M2: چهار گرم در هر کیلوگرم خاک در عمق سی سانتی‌متری خاک)، نوع زئولیت از نظر دانه‌بندی (Z1: 1-0 میلی‌متر و Z2: 3-1 میلی‌متر) و کیفیت آب آبیاری (I1: 5/2 دسی زیمنس بر متر و کیفیت I2: 02/6 دسی زیمنس بر متر) در سه تکرار برای هر تیمار‌ و در 36 کرت آزمایشی بود. طرح آزمایشی مورد نظر به صورت اسپلیت – اسلیت پلات در قالب بلوک کامل تصادفی در کرت‌های 1×1 متر مربع پیاده گردید. کیفیت آب آبیاری به عنوان فاکتور اصلی، مقدار زئولیت فاکتور فرعی و نوع زئولیت فاکتور فرعی-فرعی بود. نتایج نشان داد تیمار M2  به ‌طور معناداری عملکرد گندم را افزایش داد. اثر تاثیر کیفیت آب ابیاری بر صفات مورد بررسی در سطح پنج درصد معنی‌دار بود اما اثر مقدار و اندازه زئولیت و برهمکنش آنها معنی‌دار نشد. بیشترین عملکرد دانه گندم برحسب تن بر هکتار با مقدار 2/8 در تیمارM2  به همراه I1 مشاهده شد و کمترین آب مجازی بر حسب متر‌مکعب بر کیلوگرم 66/0 هم مربوط به تیمار تیمارM2  به همراه I1 بود.