فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمبود منابع آب، یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی تولید محصولات کشاورزی است. پایش دقیق وضعیت آب در گیاهان، برای مدیریت بهینه آبیاری، امری ضروری محسوب می‌شود. این تحقیق با هدف ارزیابی دو شاخص محتوای آب نسبی برگ (RWC)  و شاخص تنش آبی گیاه (CWSI)  در طول دوره رشد گیاه اسفناج در شبیه سازی زیست توده نسبی خشکی در شرایط گلخانه تحت تیمارهای مختلف آبیاری انجام شد. آزمایش‌ها در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار آبیاری (40، 60، 80 و 100 درصد ظرفیت زراعی) در سه تکرار، طی دو دوره کشت در پاییز و زمستان سال 1402 و در گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اجرا شدند. خطوط مبنای بالا و پایین مورد نیاز برای محاسبه شاخص CWSI بر اساس روش پیشنهادی ایدسو (Idso)  و با استفاده از داده‌های دمای برگ و پارامترهای اقلیمی گلخانه تعیین شدند . نتایج نشان داد که هر دو شاخص، ابزارهایی مؤثر برای ارزیابی وضعیت تنش آبی در گیاه اسفناج در شرایط گلخانه‌ای هستند. بین مقدار آبیاری و شاخص‌ RWC رابطه مستقیم، و با شاخص CWSI رابطه معکوس مشاهده شد. همچنین رابطه معنی‌داری بین این شاخص‌ها و زیست‌توده خشک نسبی گیاه، برقرار بود. با افزایش شاخص RWC و کاهش شاخص CWSI، زیست‌توده خشک نسبی افزایش یافت. در پیش‌بینی عملکرد نسبی، شاخص RWC  از دقت بیشتری برخوردار بود، اما به دلیل ماهیت مخرب و زمان‌بر فرآیند اندازه‌گیری آن، کاربرد عملی آن با محدودیت‌هایی همراه است. در مقابل، استفاده از شاخص CWSI  به‌عنوان روشی غیرمخرب، امکان مدیریت آسان‌تر آبیاری را فراهم می‌آورد.