برهم‌کنش علف‌کش‌های پرتیلاکلر و بن‌سولفورون‌متیل در کنترل علف‌های‌هرز شالیزار

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

4 دانشیار، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت.

doi
10.22092/ijws.2020.125141.1313
چکیده

علف‌های‌هرزآن‌هامکارایی علف‌کش‌های پرتیلاکلر از علف‌کش‌های کلرواستامیدی بازدارنده سنتز چربی و بن‌سولفورون از سولفونیل‌اوره‌های بازدارنده سنتز آنزیم استولاکتات ‌سینتاز به‌صورت انفرادی و نیز برهمکنش آن‌ها در صورت اختلاط در دز‌های صفر، 25، 50، 75، 100 و 125 درصد دز توصیه شده در کنترل سوروف و پیزور بررسی شد. نتایج نشان داد که کنترل علف‌های‌هرز در تیمار با دزهای مختلف دو علف‌کش با مدل دز-پاسخ لوجستیک قابل بیان بود (R2≥95%). دز لازم برای 50 درصد کاهش زیست‌توده سوروف (ED50) در تیمار با پرتیلاکلر و بن‌سولفورون، به‌ترتیب 1/17 و 7/24 درصد دز توصیه‌شده و برای پیزور، 3/32  و 4/26 درصد دز توصیه شده بود که بیانگر کارایی بیشتر پرتیلاکلر در کنترل سوروف و بن‌سولفورون در کنترل پیزور بود، درحالی‌که پرتیلاکلر، کنترل کامل سوروف را موجب شد، امّا هیچیک از علف‌کش‌ها تا 125 درصد دز توصیه‌شده، قادر به کنترل کامل پیزور نبودند. مطابق مدل دز-پاسخ لجستیک برازش شده (R2≥95%) با اختلاط دز توصیه شده بن‌سولفورون با 75 درصد پرتیلاکلر و نیز دز توصیه‌شده پرتیلاکلر با 25 درصد بن‌سولفورون، کنترل 100 درصد پیزور را به‌دنبال داشت. امروزه جگن‌ها فراوانترین و متنوع‌ترین علف‌های‌هرز مزارع برنج هستند و مطابق نتایج این تحقیق برای کنترل علف‌هرز شاخص این گروه یعنی پیزور، اختلاط علف‌کش‌ها ضروری است. با اختلاط دو علف‌کش پرتیلاکلر و بن‌سولفورون، کنترل دو علف‌هرز کلیدی شالیزار یعنی پیزور و سوروف با دز کمتری از این علف‌کش‌ها میسر است که نیازمند بررسی‌های بیشتر در شرایط مزرعه‌ای برای تعیین دز مناسب است.