فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر ترکیبات و فعالیت علف­کشی اسانس بومادران (Achillea wilhelmsii C. Koch) بر دو علف­هرز سوروف(Echinochloa crus-galli (L.) Beauv)  و سلمه­تره (Chenopodium album L.)، دو آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی در چهار تکرار در آزمایشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در سال 1399 انجام شد. فاکتور اول نوع اسانس در دو سطح (معمولی و نانو) و فاکتور دوم غلظت اسانس در شش سطح (صفر، 100، 200، 400، 800 و 1000 میکرولیتر در لیتر) بودند. نتایج آنالیز اسانس منجر به شناسایی 49 ترکیب در اسانس بومادران شدو از بین این ترکیبات، کامفور (1/21 درصد)، 8،1- سینئول (3/19درصد)، میرتنول (4/8 درصد)، کارواکرول (3/8 درصد) و بورنئول (1/6 درصد) ترکیبات عمده موجود در اسانس را تشکیل می‌دادند. تصاویر به­دست آمده از میکروسکوپ الکترونی روبشی نشان داد که اندازه ذرات بین یک تا 100 نانومتر بود. در صفت درصد جوانه­زنی، تفاوت معنی­داری بین غلظت­های 100 میکرولیتر در لیتر دو نوع اسانس وجود نداشت، اما با افزایش غلظت، این تفاوت معنی­دار شد، به­گونه­ای که در غلظت 400 میکرولیتر در لیتر، درصد جوانه­زنی سوروف تیمار شده با اسانس معمولی و نانو، به‌ترتیب به 12/30 و 02/10 درصد رسید. در غلظت 1000 میکرولیتر در لیتر اسانس نانو بومادران، به‌طور کامل از جوانه­زنی بذر سوروف جلوگیری شد. در غلظت 400 میکرولیتر در لیتر اسانس­های نانو و معمولی، سلمه­­تره 12/36 و 02/13 درصد جوانه زد و اسانس نانو در غلظت 800 میکرولیتر در لیتر، کاملا از جوانه­زنی سلمه­تره جلوگیری کرد. جوانه­زنی بذر سلمه­تره نسبت به بذر سوروف به اسانس بومادران حساس­تر بود. به­این ترتیب، کاربرد نانو اسانس بومادران در غلظت­های 800 و 1000 میکرولیتر در لیتر به‌ترتیب جهت جلوگیری از جوانه­زنی بذر سلمه ­تره و سوروف پیشنهاد می‌شود.