تبیین مولفه‌های امنیت آبی و ارائه راهکارهای مدیریتی در بخش کشاورزی: مورد مطالعه استان لرستان

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،چهار راه دانشکده،کرج، استان البرز،

2 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،چهار راه دانشکده،کرج، استان البرز،

3 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،چهار راه دانشکده،کرج، استان البرز،

4 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،چهار راه دانشکده،کرج، استان البرز،

doi
10.22059/ijswr.2025.391058.669889
چکیده

امنیت آبی به معنای تضمین دسترسی پایدار به آب کافی و سالم برای مصارف مختلف است. در حالی که رشد جمعیت و افزایش مصرف، منابع آبی را تحت فشار قرار داده است. این تحقیق به بررسی راهکارهای کلیدی حفظ امنیت آبی با توجه به مؤلفه‌های اساسی آن می‌پردازد. جامعه مورد مطالعه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان است که حدود 130 نفر می‌باشد که از این تعداد با استفاده از جدول کرجسی و مورگان نمونه‌ای به حجم 97 نفر براورد شد. ابزار تحقیق پرسشنامهای دو بخشی بود، یک بخش شامل، ویژگیهای جمعیت شناختی پاسخگویان و یک بخش مربوط به مولفه‌های اصلی امنیت آبی می‌باشد که در هر مولفه شاخص‌هایی ارایه شده است. روایی پرسشنامه با نظر اساتید گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران تایید شد و به منظور بررسی پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده گردید. به منظور تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار Smart PLS3 استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان داد که مولفه مصرف با ضریب مسیر 769/0 آب بیشترین تاثیر را بر امنیت آبی دارد. پس از آن مولفه توان اقتصادی تامین آب با ضریب مسیر 706/0، پایدار‌ی یا تداوم دسترسی به آب با ضریب 657/0، موجود بودن منابع آب 593/0 و مولفه دسترسی فیزیکی به آب با مقدار 592/0 بر امنیت آب تاثیر می‌‎گذارد. با توجه به اهمیت مولفه‌های پنجگانه امنیت آبی جهت حفظ منابع آب اصلاح روش‌های مدیریت مصرف آب، استفاده از روش‌های آبیاری نوین و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آبی به منظور پایداری در دسترسی به آب از جمله راهکارهایی هستند که برای امنیت آبی پیشنهاد می‌گردد.