تهیه نقشه پراکنش بیوتیپ‌های یولاف وحشی زمستانه( Avena ludoviciana) مقاوم به علف‌کش‌های کلودینافوپ‌پروپارژیل، دیکلوفوپ‌متیل و فنوکساپروپ‌پی-اتیل در مزارع گندم شهرستان کلاله

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد شناسایی و مبارزه با علف‏های هرز

4 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

doi
10.22092/ijws.2022.127707.1349
چکیده

آزمایش حاضر به منظور مطالعه وضعیت بروز مقاومت علف‌هرز یولاف وحشی زمستانه و تهیه نقشه پراکنش بیوتیپ‌های مقاوم آن به علف‌کش‌های کلودینافوپ‌پروپارژیل، دایکلوفوپ‌متیل و فنوکساپروپ‌پی‌اتیل در مزارع گندم شهرستان کلاله استان گلستان انجام شد. نمونه‌ها شامل 105 توده یولاف‌وحشی زمستانه مشکوک به مقاومت بودند که، پس از ثبت مختصات نقاط محل جمع‌آوری با دستگاه GPS، بذور آن‌ها در خردادماه سال1393 از سطح 150 مزرعه گندم جمع‌آوری شدند. همچنین یک نمونه حساس به علف‌کش نیز از منطقه‌ای که هیچ‌گونه سابقه سم‌پاشی نداشت جمع‌آوری شد. غربال توده‌ها با غلظت تفکیک‌کننده سه علف-کش انجام شد. نتایج نشان داد که از میان توده‌های مشکوک به مقاومت، 62/27 درصد به علف‌کش کلودینافوپ‌پروپارژیل، 76/24 درصد به دایکلوفوپ‌متیل و 81/23 درصد به فنوکساپروپ‌پی‌اتیل مقاوم می‌باشند. علاوه بر این، چهار، هفت و 11 بیوتیپ تنها در برابر علف‌کش کلودینافوپ‌پروپارژیل، دایکلوفوپ‌متیل و فنوکساپروپ‌پی‌اتیل مقاوم بودند که به‌ترتیب معادل 81/3، 67/6 و 47/11 درصد از 105 توده مشکوک به مقاومت بود. هشت بیوتیپ به دو علف‌کش کلودینافوپ‌پروپارژیل و دایکلوفوپ‌متیل مقاومت عرضی نشان دادند که معادل 62/7 درصد از کل توده‌های مشکوک به مقاومت بود، 11 بیوتیپ معادل 47/11 درصد از کل توده‌ها به دو علف‌کش دایکلوفوپ‌متیل و فنوکساپروپ‌پی‌اتیل مقاومت عرضی نشان دادند، 12 بیوتیپ معادل 43/11 درصد از کل توده‌های مشکوک به هر سه علف‌کش مقاومت عرضی نشان دادند و تنها یک بیوتیپ به دو علف کش کلودینافوپ‌پروپارژیل و فنوکساپروپ‌پی‌اتیل مقاومت عرضی نشان داد که معادل 96/0 درصد از کل توده‌ها می‌باشد. در انتها نقشه پراکنش مزارع آلوده به بیوتیپ‌های مقاوم با استفاده از سامانه سیستم اطلاعات جغرافیایی تهیه شد.