فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت زهاب‌های تولیدی از اراضی تحت کشت گندم پاییزه در شهرستان باوی استان خوزستان انجام شد. نمونه‌برداری از سه جمع‌کننده زهکش در فواصل ۹۵۰ (زهکش 1)، ۱۴۱۰ (زهکش 2) و ۱۷۷۰ (زهکش 3) متری از رودخانه کارون در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور مکان (در سه سطح) و زمان (در سه سطح دی تا اسفند ۱۴۰۲) اجرا گردید. پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب شامل مواد جامد محلول، قلیائیت، هدایت الکتریکی، کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم، کلراید، فسفات، نیترات، کربنات و بی‌کربنات اندازه‌گیری شدند. شاخص‌های هیدروشیمیایی شامل درصد سدیم (SSP)، نسبت جذب سدیم (SAR)، کربنات سدیم باقیمانده (RSC)، شاخص نفوذپذیری (PI)، نسبت کلی (KR)، نسبت جذب منیزیم (MAR) و سختی کل (TH) برای ارزیابی کیفیت آب آبیاری مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین TDS در زهکش ۱ (۱۹۹۲ میلی‌گرم بر لیتر) به‌طور معناداری کمتر از زهکش‌های ۲ (۳۵۸۰ میلی‌گرم بر لیتر) و ۳ (۳۵۷۳ میلی‌گرم بر لیتر) بود. میانگین شاخص‌های کیفی زهکش 1 شامل SAR (59/23)، RSC (5/1)، PI (53%)، KR (97/0)، MAR (24/0) و TH (۸۰۰ میلی‌گرم بر لیتر) به‌طور معناداری کمتر از زهکش‌های دیگر ثبت شد. لذا، آب زهکش ۱ به دلیل شوری و ترکیب کاتیونی مناسب، برای آبیاری همه گیاهان (حساس، نیمه حساس و مقاوم) قابل استفاده است. آب زهکش‌های ۲ و ۳ به دلیل شوری بالا و غلبه سدیم و کلراید، تنها برای گیاهان مقاوم مناسب بوده و استفاده از آن‌ها برای گیاهان حساس و نیمه حساس نیازمند مدیریت و اصلاح است. این مطالعه اهمیت پایش کیفیت زهاب و مدیریت تلفیقی منابع آب برای استفاده پایدار را تأکید می‌کند.