فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی مقاومت علف‏‌های‌هرز باریک‌برگ مشکل‌ساز یولاف‌وحشی زمستانه (Avena ludoviciana) چچم یک‏ساله (Lolium rigidum) و خونی‎‏واش معمولی (Phalari minor) به علف‌کش‌های رایج مزارع کلزا در سال 1398، در مؤسسه تحقیقات گیاه‏پزشکی کشور، به‏صورت طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. بدین منظور، 29 توده یولاف‌وحشی زمستانه، 15 توده چچم و هشت توده خونی‏واش از مزارع کلزا در استان‏های فارس، مازندران و اردبیل جمع‏آوری شدند. گیاهچه‌های هر سه گونه علف‌هرز پس از رشد در شرایط کنترل شده، در مرحله دو تا سه برگی در معرض دُزهای توصیه‏شده علف‏کش‏های هالوکسی‏فوپ-آر-متیل، ستوکسیدیم، سیکلوکسیدیم و کلتودیم قرار گرفتند. چهار هفته پس از سم‏پاشی، اندازه‏گیری درصد وزن‏تر و خشک و زنده‌مانی گیاهان در مقایسه با شاهد انجام شد. بر مبنای کاهش وزن‏تر، 7/86، 7/66 و 60 درصد توده‌های چچم به‏ترتیب به علف‏کش‏های هالوکسی‏فوپ-آر-متیل، ستوکسیدیم و سیکلوکسیدیم مقاومت نشان دادند. همچنین 25 درصد از توده‏های خونی‏واش بر مبنای کاهش وزن‏تر، به علف‏کش هالوکسی‏فوپ-آر-متیل مقاومت داشتند و 5/12 درصد از توده‏ها در گروه مشکوک به مقاومت به ستوکسیدیم قرار گرفتند. از بین 29 توده‏ یولاف‌وحشی زمستانه و بر اساس وزن‏تر، 31 درصد از توده‏ها در گروه مقاوم به هالوکسی‏فوپ-آر-متیل قرار گرفتند و تنها یکی از توده‌های یولاف‌وحشی  در گروه مقاوم به کلتودیم قرار گرفت. بروز مقاومت قطعی در سایر توده‏های یولاف‌وحشی زمستانه به سه علف‏کش دیم مورد آزمایش تایید نشد. درکل، مقاومت علف‌های‌هرز باریک‏برگ به باریک‌برگ‌کش‌های رایج در محصولات تناوبی پهن‌برگ مانند کلزا توسعه یافته ‌است، بنابراین توصیه ‌می‌شود که ضمن رعایت تناوب زراعی، کاربرد علف‏کش‌هایی با مکانیزم عمل یکسان محدود شود.