فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علف‌هرز کاتوس (Cynanchum acutum L.) در سال‌های اخیر، مزارع نیشکر را به‌شدت مورد تهاجم قرار داده است. شناخت رفتار جوانه‌زنی بذر این علف‌هرز، موجب بهره­مندی از زمان بهینه برای مبارزه با آن می‌شود. در این پژوهش، میزان جوانه‌زنی بذرهای کاتوس طی پنج نوبت قطع میوه، هر دو هفته یک بار و طی 14 تا 70 روز پس از میوه­دهی در پنج سطح دمایی 10، 20، 30، 40 و 50 درجه سلسیوس، در موسسه تحقیقات و آموزش نیشکر در سال 1396 مطالعه شد. نتایج نشان داد که بذر کاتوس تا روز 14 پس از میوه­دهی، قادر به جوانه‌زنی نبود. از روز 42 پس از میوه‌دهی به بعد، سرعت جوانه‌زنی روند افزایشی پیدا کرد و در 56 روز پس از میوه‌دهی به بیشترین مقدار خود یعنی 70/19 بذر در روز رسید. در همین زمان، بیشترین جوانه‌زنی بذرهای کاتوس در دمای نزدیک به 30 درجه سلسیوس و برابر با 97 درصد بدست آمد. با برازش مدل دو تکه­ای به داده‌های سرعت جوانه‌زنی، دمای کمینه، بهینه و بیشینه جوانه‌زنی بذرهای رسیده به‌ترتیب برابر با 1/18، 6/32، و 57 درجه سلسیوس به‌دست آمد. بذرهای حاصل از قطع میوه طی 28 و 42 روز پس از میوه‌دهی، نیازمند دمای بالاتری برای جوانه‌زنی بودند که با افزایش روزهای پس از تشکیل تا رسیدگی کامل میوه، با روند کاهشی همراه شد. بر اساس یافته‌های این پژوهش، باید برنامه‌ریزی مناسب برای استفاده از روش­ قطع اندام‌های هوایی به‌عنوان یک راهکار مدیریتی و حداکثر تا هفته دوم پس از میوه­‌دهی کاتوس صورت گیرد تا از تولید بذرهایی با توانایی جوانه‌زنی جلوگیری شود.