روشی نوین در پیش‌بینی تغییرات آتی سطح آب‌‌زیرزمینی با الگوریتم‌های k-means و جنگل تصادفی با داده‌های اقلیمی CMIP6 در دشت اسلام‌آباد غرب

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.392467.669910
چکیده

این پژوهش تغییرات سطح آب زیرزمینی (GWL) دشت اسلام‌آباد را با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی (RF) و داده‌های اقلیمی CMIP6 پیش‌بینی کرده است. داده‌های GWL از 20 چاه (2014-1997) جمع‌آوری و پس از پردازش و خوشه‌بندی با روش K-Means، مدل‌سازی برای سناریوهای اقلیمی SSP1-2.6، SSP2-4.5  و SSP5-8.5 در سه منطقه جنگه، برف‌آباد و بورگ انجام شد. نتایج نشان داد که در دوره مشاهداتی، منطقه برف‌آباد با تغییرات 7/8 تا 2/10 متر مطلوب‌ترین و منطقه بورگ با 5/15 تا 3/17 متر نامطلوب‌ترین مقدار GWL را داشته است. بیشترین سطح دسترسی در بهار و کمترین عمق در پاییز مشاهده شد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در آینده دور (2076-2100) تحت سناریوی SSP5-8.5، بیشترین افزایش GWL (3 تا 5/3 متر) در جنگه در پاییز رخ خواهد داد. درSSP1-2.6، بیشترین کاهش در بورگ با افت 5/3 تا 4 متر در بهار و تابستان پیش‌بینی شده است. تحت سناریوهای SSP1-2.6 و SSP2-4.5 در آینده دور شرایط پایدارتر خواهد بود. در دوره مشاهداتی، GWL در تمام مناطق روند نزولی داشته و بیشترین افت سالانه (1متر) در برف‌آباد ثبت شد. در SSP1-2.6، کاهش GWL در آینده نزدیک در بورگ (21/0- m/year) و در آینده میانی در جنگه (14/0- m/year) ادامه خواهد داشت. در SSP2-4.5، این کاهش در آینده دور در تمامی مناطق معنادار بوده و در بورگ بیشترین مقدار (16/0- m/year) را خواهد داشت. مدل RF عملکرد بسیار خوبی داشته (97/0R=  و NSE  بین 89/0 تا 98/0) و مدل NorESM2-MM  دقت پیش‌بینی را تا 5/99 افزایش داده است.