فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شوری یکی از مهمترین تنش‌هایی است که عملکرد اکثر گیاهان را در سراسر جهان کاهش می‌دهد. گیاهان از مکانیزم‌های مختلفی در پاسخ به تنش‌های زیست محیطی استفاده می‌کنند. کیتوزان یک بیوپلیمر طبیعی که به‌عنوان یک محرک زیستی و ترکیب غیر سمی و سازگار با محیط زیست، تحریک‌کننده می‌باشد که به‌طور گسترده‌ای در پاسخ به تنش‌های زیستی و غیر‌زیستی مؤثر است. به‌منظور بررسی اثر کیتوزان و نانو کیتوزان بر خصوصیات مورفوفیزولوژیکی گیاه همیشه بهار تحت تنش شوری، آزمایشی در شرایط گلخانه انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری (0، 50، 100 و 150 میلی‌مولار از منبع کلرید سدیم) و پنج سطح تعدیل‌کننده (0، 25/0، 5/0 گرم در لیتر کیتوزان و 25/0 و 5/0 گرم در لیتر نانو کیتوزان) به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین وزن تر و خشک کل بوته و وزن تر ‌و خشک گل، تعداد گل، تعداد برگ و ارتفاع گیاه در تیمار محلول‌پاشی 5/0 گرم در لیتر نانو کیتوزان تحت شرایط بدون تنش مشاهده شد. کمترین میزان این صفات در تیمار تنش 150 میلی‌مولار نمک کلرید سدیم و عدم کاربرد تعدیل‎کننده وجود داشت. اعمال تنش 150 میلی‌مولار نمک کلرید سدیم، محتوی نسبی آب برگ را در مقایسه با تیمار شاهد به میزان 6/12 درصد کاهش داد. محلول‌پاشی تعدیل‎کننده‎ها سبب افزایش معنی‌دار محتوی نسبی آب برگ نسبت به تیمار شاهد شد. تنش شوری، نشت یونی را افزایش داد. ولی محلول‌پاشی تعدیل‌کننده‌ها موجب کاهش نشت یونی شد. همچنین، بیشترین میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی در تیمار محلول‌پاشی 5/0 گرم در لیتر نانو کیتوزان تحت شرایط بدون تنش و کمترین میزان این صفات در تیمار شاهد مشاهده شد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین مقدار پرولین مربوط به تیمار 150 میلی‌مولار نمک و محلول‌پاشی 5/0 گرم در لیتر نانو کیتوزان به میزان 44/3 میکرومول بر گرم وزن تر بود. کمترین غلظت پرولین در تیمار شاهد به میزان 64/1 میکرومول بر گرم وزن تر مشاهده شد. با توجه به نتایج بدست آمده به نظر می‎رسد محلول‌پاشی نانو کیتوزان می‌تواند به‌عنوان تعدیل‎کننده مناسب برای افزایش عملکرد گیاه همیشه‌بهار در شرایط تنش شوری معرفی شود.