فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه حاضر به بررسی تأثیر اجزای مختلف مواد هیومیکی، شامل هیومیک اسید، فولویک اسید و ترکیب آن‌ها، بر رفتار نیکل در یک خاک آهکی می‌پردازد. در این پژوهش، مواد هیومیکی از لئوناردیت استان کرمان استخراج و به‌صورت جداگانه به خاک آلوده به نیکل (با غلظت 120 میلی‌گرم بر کیلوگرم) افزوده شد. پس از گذشت سه ماه نگهداری در شرایط رطوبتی، سینتیک واجذب نیکل با استفاده از عصاره‌گیر EDTA و اشکال شیمیایی نیکل با روش عصاره‌گیری دنباله‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کاربرد هیومیک اسید منجر به افزایش ۵۲ درصدی واجذب نیکل شد. در مقایسه، کاربرد ترکیب هیومیک اسید–فولویک اسید و فولویک اسید به‌تنهایی به ترتیب موجب کاهش ۱۳ و ۳۵ درصدی واجذب نیکل نسبت به نمونه شاهد گردید. مدل دو مرحله‌ای مرتبه اول به‌خوبی بر داده‌های سینتیک واجذب نیکل برازش یافت، که بیانگر توانایی آن در توصیف فرآیند واجذب نیکل در خاک‌های تیمار شده بود. علاوه بر این، بررسی تأثیر مواد هیومیکی بر اشکال شیمیایی نیکل نشان داد که کاربرد هیومیک اسید و ترکیب هیومیک اسید–فولویک اسید، به‌طور معنی‌داری (در سطح یک درصد)، موجب افزایش اشکال تبادلی و کربناتی نیکل گردید. در حالی‌ که استفاده از فولویک اسید به کاهش معنی‌دار این اشکال متحرک در مقایسه با نمونه شاهد منجر شد. به‌طور کلی، یافته‌ها حاکی از پتانسیل بالای مواد هیومیکی در تغییر قابلیت دسترسی نیکل در خاک‌های آهکی و تأثیر متغیر نوع ماده هیومیکی بر رفتار این عنصر سنگین در محیط خاک است؛ مساله‌ای که می‌تواند در توسعه روش‌های پایدار مدیریت آلودگی فلزات سنگین، از جمله تثبیت شیمیایی یا فرآیند گیاه‌پالایی، مورد بهره‌برداری قرار گیرد.