اثر بر ساختار تاج پوشش بر اساس خصوصیات رشدی دو رقم لوبیا قرمز در شرایط کشت خالص و مخلوط در تراکم های مختلف کشت و مدیریت علف‌های‌هرز

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22092/ijws.2021.125560.1320
چکیده

به‌منظور ارزیابی نقش تراکم بوته و کاربرد غلظت‌های کاهش‌یافته علف‌کش در الگوی توزیع عمودی سطح برگ در پروفیل تاج‌پوشش لوبیا قرمز درکشت مخلوط ارقام لوبیا، آزمایشی به‌صورت کرت‌های دو بار خردشده با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تهران در سال 1395 انجام شد. در این آزمایش، غلظت‌های علف‌کش ایمازتاپیر در پنج سطح (صفر، 25، 50، 75 و 100 درصد از غلظت توصیه‌شده به همراه تیمار وجین دستی) به‌عنوان کرت‌های اصلی، تراکم‌ بوته لوبیا در سه سطح (40، 50 و 60 بوته در مترمربع) به‌عنوان کرت فرعی و سیستم کشت خالص رقم ایستاده و کشت مخلوط رقم ایستاده و رونده با نسبت 50 درصد از هر رقم به‌صورت مخلوط در ردیف به‌عنوان کرت فرعی فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت علف‌کش، میزان زیست‌توده لوبیا در لایه‌های مختلف افزایش پیدا کرد و بیشترین میزان آن در سیستم کشت مخلوط و تراکم کاشت 60 بوته در مترمربع در تیمار وجین دستی به میزان 228 گرم در مترمربع در لایۀ 30-40 سانتی‌متر مشاهده شد و کمترین مقدار در سیستم کشت خالص و تراکم کاشت 40 بوته در مترمربع در غلظت صفر درصد به میزان 123 گرم در مترمربع در لایۀ 40-50 سانتی‌متر به‌دست آمد. اثرات متقابل مصرف علف‌کش و سیستم کشت و مصرف علف‌کش و تراکم کاشت، بر عملکرد لوبیا معنی‌دار بود و همچنین با افزایش غلظت علف‌کش و تراکم بوته، عملکرد دانه لوبیا افزایش یافت. نتایج بررسی زیست‌توده علف‌هرز هم نشان داد که علف‌کش ایمازتاپیر به‌تنهایی توانست تا 65 درصد زیست‌توده علف‌هرز را کاهش دهد و در شرایط استفاده از سیستم کشت مخلوط و افزایش تراکم، این میزان تا 75 درصد افزایش یافت. این حالت نشان می‌دهد که افزایش توان رقابتی گیاه زراعی از طریق افزایش تراکم کاشت و استفاده از سیستم کشت مخلوط به‌جای سیستم تک‌کشتی می‌تواند از طریق تشکیل سریع‌تر و بیشتر تاج پوشش گیاهی، منجر به کاهش زیست‌توده تولیدی علف‌هرز شود.