بررسی تداخل علف‌های هرز با عملکرد و اجزای عملکرد عدس دیم (Lens culinaris) تحت شرایط واقعی مزرعه

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته اگرواکولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22092/ijws.2020.128215.1354
چکیده

به‌منظور بررسی اثر علف­های‌هرز روی عدس و تعیین مهم‌ترین آن‌ها، آزمایشی در سال زراعی 96-1395 در مزرعه­ای واقع در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه انجام شد. سطوح آلودگی به علف‌های‌هرز در قسمت­های مختلف مزرعه در یک طیف شش کلاسه طبقه‌بندی شد و نمونه­برداری در واحد متر مربع با استفاده از کوادرات یک متر مربعی و طی پنج مرحله در طول فصل رشد عدس انجام شد. نتایج نشان داد که در سطح آلودگی بیشتر از 50 درصد (بیشترین سطح آلودگی)، تعداد و وزن دانه، تعداد و وزن غلاف و وزن هزار دانه نسبت به سطح آلودگی کمتر از 10 درصد (کمترین سطح آلودگی)، به‌ترتیب 5/79، 7/81، 1/80، 4/85 و 5/13 کاهش یافت. نتایج مربوط به مدل‌های رگرسیونی نشان داد که حضور علف­های‌هرز در مراحل اول و چهارم نمونه برداری (30 و 60 روز پس از سبز شدن گیاه)، اثر معنی‌داری بر صفات عدس داشت. در مرحله اول نمونه‌برداری، علف‌های‌هرز پیچک (Convolvulus arvensis) و شیرپنیر (Galium aparine) به‌عنوان مهم‌ترین علف‌های‌هرز مزرعه، دارای ضریب منفی و معنی‌دار بر تعداد غلاف (به‌ترتیب 3/12- و 4/11-)، وزن غلاف (به‌ترتیب 21/0- و 19/0-)، تعداد دانه (به‌ترتیب 25/12- و 20/12-) و وزن دانه (به‌ترتیب 62/0- و 59/0-) بودند. در مرحله چهارم نیز علف‌هرز شیرپنیر و کاهوی وحشی (Lactuca serriola)، دارای ضریب منفی و معنی‌داری بر تعداد غلاف (به‌ترتیب 65/11- و 23/2-)، تعداد دانه (به‌ترتیب 74/12- و 23/2-) و وزن دانه (62/0- و 11/0-) بودند.