بیولوژی و مدیریت گونه‌ مهاجم (Echinochloa oryzoides (Ard.) Fritsch) و رایج (Echinochloa crus-galli (L.) Beauv.) سوروف در شالیزار

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

2 دانشیار پژوهشی، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

doi
10.22092/ijws.2020.128351.1357
چکیده

سوروف برنج، علف‌هرز انحصاری شالیزار است که در سال 1385 برای اولین بار از گیلان گزارش شد و اکنون، ده‌ها هزار هکتار از شالیزارها را آلوده کرده است. در این تحقیق، برخی ویژگی‌های سوروف برنج و سوروف رایج و نیز واکنش آن‌ها به برخی علف‌کش‌های انتخابی برنج جهت ارائه‌ راهکاری برای مدیریت آن‌ها مطالعه شد. نتایج بررسی بیولوژی تطبیقی سوروف برنج در مقایسه با برنج و سوروف رایج نشان داد که زمان ظهور خوشه در گونه‌ جدید، به‌ترتیب 11 و 21 روز زودتر از برنج هاشمی و سوروف بود. به‌علاوه خوشه گونه‌ جدید، دارای رنگ روشن‌تر و طول کوتاه‌تری (8/12 سانتی‌متر) نسبت به سوروف رایج (23 سانتی‌متر) و برنج (6/27 سانتی‌متر) بود. ریزش بذر در سوروف برنج و برنج، کمتر از یک‌ درصد و در گونه‌ رایج سوروف، حدود 99 درصد بود. وزن هزار دانه سوروف برنج (5/4 گرم) بیشتر از سوروف رایج (5/2 گرم) و کمتر از برنج (25 گرم) بود. میزان جوانه‌زنی بذرهای یک‌ساله‌ سوروف و سوروف برنج، به‌ترتیب نه و شش درصد و بذرهای سه ساله، به‌ترتیب 30 و 73 درصد بود. نتایج آزمایشات دزپاسخ نشان داد که حساسیت دو گونه سوروف به علف‌کش‌های پرتیلاکلر و تیوبنکارب مشابه بود، ولی گونه‌ جدید، دارای حساسیت بیشتری به علف‌کش بن‌سولفورون‌متیل بود. بنابراین با توجه به نتایج به‌دست آمده در این تحقیق، به‌دلیل رنگ روشن و ظهور زود‌هنگام خوشه که امکان شناسایی آسان سوروف برنج را امکان‌پذیر می‌سازد و نیز عدم ریزش بذر و حساسیت بیشتر به علف‌کش‌ها، برای مدیریت این علف‌هرز، حذف فیزیکی قبل از برداشت برنج و رعایت تناوب علف‌کش‌ها به‌ویژه در مزارع بذری توصیه می‌شود.