تعیین دماهای کاردینال عروسک پشت پرده (Physalis divaricata) و اثر طول مدت دفن بذرها در خاک بر جوانه‌زنی آن‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح‌نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج

2 مدرس مدعو گروه زراعت و اصلاح‌نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج

doi
10.22092/ijws.2020.342850.1370
چکیده

به‌منظور تعیین دماهای کاردینال و بررسی تغییرات سرعت جوانه‌زنی بذر عروسک‌پشت‌پرده، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی و در شرایط کنترل شده آزمایشگاه علوم علف‌های‌هرز دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان در سال 1397 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دماهای مختلف پنج، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 و 5/42 درجه سانتی‌گراد بود که در چهار تکرار اجرا شد. همچنین جهت بررسی اثر طول مدت دفن بذرها در عمق 20 سانتی‌متری خاک بر جوانه‌زنی بذرهای این گونه، آزمایش دیگری در قالب طرح کاملاً تصادفی و با تیمار زمان دفن بذرها در هشت سطح، یک هفته، دو هفته، یک‌ماه، دو ماه، سه ماه، چهار ماه، پنج ماه و شش ماه در چهار تکرار اجرا گردید. جهت بررسی وضعیت جوانه‌زنی، دو پارامتر جوانه‌زنی تجمعی و سرعت جوانه‌زنی در هر دو آزمایش مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. نتایج آزمایش اول نشان داد که دماهای پنج و 10 درجه، تاثیری بر جوانه‌زنی بذرهای عروسک‌پشت‌پرده نداشتند، اما سایر دماها، به‌طور معنی‌داری سبب تغییر جوانه‌زنی تجمعی و سرعت جوانه‌زنی شدند. میزان جوانه‌زنی تجمعی، تحت تاثیر دمای 40 و 5/42 درجه سانتی‌گراد بود و دمای 20 درجه سانتی‌گراد، تقریبا کمترین تاثیر را در میان تیمارها به خود اختصاص داد. همچنین در تمام تیمارهای زمانی دفن، هر دو پارامتر جوانه‌زنی تجمعی و سرعت جوانه‌زنی، دچار تغییرات معنی‌داری شدند، به‌طوری‌که هر سه پارامتر حداکثر زمان جوانه زدن تجمعی، تغییرات شیب جوانه‌زنی و زمان رسیدن به 50 درصد جوانه‌زدن بذرها در تمام تیمارها به حداقل رسیدند، اما بین تیمارهای مدت زمان دفن بذرها، تفاوت معنی‌دار مخصوصا در بین مدت زمان‌های کوتاه نسبت به مدت زمانهای طولانی‌تر وجود داشت. در نهایت می‌توان گفت که در اراضی آلوده به عروسک‌پشت‌پرده با استفاده شخم عمیق و دفن بذر در اعماق خاک و متعاقبا استفاده از شخم حداقل یا بدون شخم، ممکن است میزان آلودگی کاهش چشمگیری داشته باشد.