فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به روند رو به رشد جمعیت، تغییر کاربری یکی از چالش‌های قرن اخیر برای ایجاد امنیت غذایی می‌باشد. مدیریت نادرست اراضی می‌تواند بر ویژگی‌های خاک اثر مخربی داشته باشد به‌طوری که این امر در آینده می‌تواند خسارت جبران‌ناپذیری بر خاک وارد سازد. بنابراین بررسی اثرات تغییر کاربری برای مدیریت بهتر اراضی اجتناب ناپذیر است. در این پژوهش با هدف بررسی اثر تغییر کاربری بر ویژ‌گی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک‌ها، 300 نمونه کاملاً تصادفی از چهار کاربری جنگل، کشاورزی، مرتع فقیر و مرتع قوی استان فارس جمع‌آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ‌نتایج نشان داد تغییر کاربری بر ویژگی‌های مورد بررسی تاثیر داشته است به طوری که بیشترین میزان ماده آلی (45/3 درصد) و میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها (2/2 میلی‌متر) به‌ترتیب در کاربری‌های جنگل و کشاورزی با پوشش گیاهی خوب به دست آمد که این امر می‌تواند به دلیل ورودی بیشتر و خروجی کمتر مواد آلی در این اراضی باشد. همچنین در این اراضی پ‌هاش خاک به دلیل ترشح اسیدهای آلی از ریشه گیاهان کاهش یافته است و بیشترین مقدار پ‌هاش در کاربری مرتع ضعیف به میزان 39/8 مشاهده شد. چگالی ظاهری در بین کاربری‌های مورد مطالعه تفاوت معناداری نداشت. اگرچه در مراتع ضعیف به دلیل تخریب خاکدانه‌ها و چرای بی‌رویه دام‌ها چگالی ظاهری از سه کاربری دیگر  به میزان 5 درصد بیشتر بود. به طور کلی با تغییر کاربری از جنگل و مراتع قوی به سمت از بین رفتن پوشش گیاهی در  مراتع ضعیف، کیفیت خاک تنزل پیدا کرده است بنابراین برای تصمیم‌گیری در مورد آینده هر خاک با تغییر کاربری، پایش خاک ضروری می‌‌اشد.