اثرات علف‌کشی اسانس چهار گونه پونه‌سا بر خردل وحشی (Sinapis arvensis L.) و یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana Dur.)

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم باغی و زراعی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،

doi
10.22092/IJWS.2020.1601.1311
چکیده

در این تحقیق، اثرات علف­کشی اسانس گونه­ های Nepeta menthoides، N. mahanensis،  N. elymaiticaوN. binalodensisدر کنترل علف­های­ هرز خردل وحشی و یولاف وحشی زمستانه مورد بررسی قرار گرفت. در کل، 68 ترکیب در اسانس گونه­ های پونه ­سای مورد ارزیابی، شناسایی شدند. نپتالاکتون، جزء اصلی اسانس گونه  N.mahanensisبود اما اسانس گونه  N. menthoides فاقد این ترکیب بود. یک و هشت- سینئول، ترکیب اصلی اسانس گونه­ هایN. menthoides،N. elymaiticaوN. binalodensisبود. در زیست­ سنجی آزمایشگاهی، غلظت­های متفاوت (صفر،یک، دو، چهار و هشت میکروگرم در میلی­لیتر)اسانس چهار گونه پونه­ سا بر جوانه­ زنی بذر علف­های‌هرز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که درصد جوانه ­زنی، طول ریشه ­چه و ساقه ­چه نسبت به شاهد کاهش یافت. در آزمایش­های گلخانه ­ای، کاربرد پس­رویشی اسانس­های گونه­ های پونه ­سا روی گیاهچه ­های علف­های‌هرز خردل وحشی و یولاف وحشی زمستانه، منجر به خسارت چشمی در فاصله هفت روز بعد از کاربرد اسانس شد. اسانس همه گونه­ های پونه­ سا، مقدار کلروفیل را کاهش داد. و موجب نشت الکترولیتی شد که نشان­دهنده خسارت به غشاء سلولی بود. افزایش سطح پرولین نیز نشان دهنده تنش اکسیداتیو ایجاد شده توسط اسانس ­ها بود. حساسیت خردل وحشی به اثرات سمی اسانس گونه‌های پونه ­سا بیشتر از یولاف وحشی  بود. در مجموع نتایج مطالعه نشان داد که اسانس­ های گونه­ های پونه­ سا، از توان علف­کشی برخوردار است و می ­تواند به عنوان علف­کش زیستی بالقوه جهت کنترل انتخابی خردل وحشی و یولاف وحشی در گیاهان زراعی مورد بررسی بیشتر قرار گیرد.