بررسی اثر مدیریت تغذیه بر عملکرد و جذب عناصر غذایی و افزایش مقاومت سرمایی گیاه گندم رقم میهن در اقلیم سرد (مطالعه موردی: استان لرستان، شهرستان ازنا)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد،

2 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج ، ایران،

doi
10.22059/ijswr.2025.392728.669913
چکیده

در مناطق سردسیر یکی از مهمترین عوامل کاهش عملکرد گندم سرما است و می‌تواند باعث ایجاد خسارت در گندم شود. با توجه به اینکه تغذیة متناسب گیاهان در کاهش اثرهای تـنش‌هـای زیـستی و غیرزیستی مفید اسـت، این پژوهش به منظور بررسی اثر تیمارهای تغذیه‌ای در بالا بردن عملکرد این گیاه در مناطق سردسیر استان لرستان انجام شد. برای این منظور یک آزمایش مزرعه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای مورد مطالعه شامل سه تیمار 1) عرف زارع، 2) مصرف کودهای شیمیایی براساس آزمون خاک و 3) تغذیه بهینه کودهای شیمیایی براساس آزمون خاک به علاوه مواد کودی مقابله با تنش سرما بودند. صفات مورد اندازه‌گیری شامل عملکرد و اجزاء عملکرد و میزان جذب عناصر غذایی ماکرو و میکرو  در برگ پرچم، دانه و کاه بود.  نتایج نشان داد تیمارهای کودی نسبت به عرف زارع بر همه صفات اندازه‌گیری شده به جز وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله اثر معنی‌دار دارد. تیمار سوم نسبت به عرف زارع 20 درصد باعث افزایش عملکرد شد در حالیکه تیمار دوم تنها 6 درصد افزایش عملکرد نسبت به عرف زارع نشان داد. نتایج تحلیل اقتصادی به روش بودجه‌بندی جزئی نشان داد منافع هر دو تیمار کودی (2 و 3) بیشتر از هزینه‌های انجام تیمار است و بنابراین هر دو تیمار در مقایسه با تیمار عرف زارع سودآورتر هستند .نتایج تحلیل اقتصادی تیمارها نشان داد هزینه‌های تیمارهای کودی با افزایش عملکرد قابل جبران است لذا توصیه می‌شود تیمارهای مورد مطالعه در مناطق سرد استان لرستان مورد استفاده قرار گیرد.