فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پذیرفتاری مغناطیسی در ارزیابی تأثیر عوامل خاکسازی بر تکامل خاک مفید می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف مقایسه شاخص‌های مختلف تکامل خاک در رابطه با مواد مادری (رسوبی و آذرین) و رژیم‌های رطوبتی (اریدیک و زریک) مختلف در برش طولی بردسیر- خانه‌سرخ کرمان انجام شد. برای دستیابی به این هدف، تعداد شش خاکرخ متأثر از مواد مادری و رژیم‌های رطوبتی مختلف انتخاب شد. میزان تکامل خاکرخ‌های مورد مطالعه با استفاده از میزان پذیرفتاری مغناطیسی، آهن متبلور (Fed) عصاره‌گیری شده توسط سیترات-بی‌کربنات-دی‌تیونات، آهن غیر متبلور (Feo) با عصاره‌گیری اسید آمونیوم اگزالات و نیز خصوصیات مورفولوژی خاک و افق-های مشخصه، مقایسه شد. در سیستم رده‌بندی آمریکایی (2022) خاکرخ‌ها در رده اریدیسول، اینسپتی‌سول و آلفی‌سول قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین پذیرفتاری مغناطیسی در خاکرخ 5 با مواد مادری آذرین و کم‌ترین آن در خاکرخ 4  با مواد مادری آهکی مشاهده شد. خاکرخ 2 با رژیم رطوبتی اریدیک نسبت به خاکرخ 5 دارای رژیم رطوبتی زریک، پذیرفتاری مغناطیسی کمتری داشت، در‌حالی که مواد مادری هر دو یکسان بود. خاکرخ‌هایی که در رژیم رطوبتی زریک بودند مقادیر پذیرفتاری بیشتری را نشان دادند. همبستگی مثبت و معنی‌دار (561/0R=  در سطح یک درصد) بین شاخص تکامل خاک (Fed-Feo) و مقادیر χlf و همبستگی منفی و معنی‌داری بین آهن غیر بلوری (R=0.492 در سطح یک درصد) و پذیرفتاری مغناطیسی (Fed /Feo) مشاهده شد. به‌طور کلی نتایج نشان داد که توزیع پذیرفتاری مغناطیسی در خاکرخ تحت تأثیرتوزیع اشکال مختلف آهن، تکامل خاک، مواد مادری، اقلیم و سرعت هوادیدگی در لایه‌های مختلف خاک بوده است.