فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یولاف‌وحشی به علت قابلیت سازگاری با شرایط اکولوژیکی و رقابت، به عنوان یکی از مشکل‌سازترین علف‌های هرز در غلات به­شمار می­رود. الگوی رویش این علف‌هرز به گونه‌ای است که امکان حضور و رقابت با گندم را در سراسر فصل رشد فراهم می‌سازد. در همین راستا و با هدف ارزیابی تأثیر زمان و عمق کاشت بر رقابت میان گندم و علف‌هرز یولاف‌وحشی زمستانه، پژوهشی در قالب طرح کرت‌های دوبار خرد شده با سه تکرار، در سال زراعی 1396-1395 انجام شد. کرت اصلی شامل دو تاریخ کاشت گندم و یولاف‌وحشی (19 آبان و 24 آذر)، کرت فرعی شامل شش جمعیت یولاف‌وحشی (شیراز، کردستان، مشهد، کرمانشاه، کرج و اهواز) و کرت فرعی فرعی شامل دو عمق کاشت بذر یولاف‌وحشی (دو و پنج سانتی‌متری) بود. نتایج نشان داد که در هر دو تاریخ کاشت، گندم از سرعت سبز‌شدن بالاتری نسبت به جمعیت‌های یولاف‌وحشی برخوردار بود. در تاریخ کاشت آبان‌ماه، وزن تک‌بوته گندم در رقابت با یولاف‌وحشی بیشتر بود، درحالی‌که کاشت در آذرماه، منجر به افزایش ارتفاع، توان رقابتی و عملکرد دانه گندم شد. رقابت با یولاف‌وحشی بر ارتفاع گندم تأثیرگذار بود؛ به گونه‌ای که جمعیت اهواز در آبان‌ماه، بیشترین (ارتفاع گندم 16/74 سانتی‌متر) و جمعیت یولاف‌وحشی کرج در آذرماه، کمترین (ارتفاع گندم 66/89 سانتی‌متر) و تأثیر را بر کاهش ارتفاع گندم داشتند. بسته به زمان کاشت و جمعیت یولاف‌وحشی، عمق قرارگیری بذر، تأثیرات متفاوتی داشت و در آبان‌ماه و عمق پنج سانتی‌متری، زیست‌توده یولاف‌وحشی      ( g/m2212/205) کمتر از کاشت در آذرماه در این عمق ( g/m2294/379) بود. جمعیت‌های کرج و اهواز یولاف‌وحشی، کمترین تعداد بذر را در رقابت با گندم دارا بودند. به‌طورکلی، زمان کاشت و عمق قرارگیری بذر جمعیت‌های یولاف‌وحشی در خاک، بر الگوی رویش و توان رقابتی این علف‌هرز با گندم مؤثر بود. می‌توان از این نتایج در جهت برنامه‌ریزی برای اعمال روش‌های مدیریت علف‌های‌هرز از جمله انتخاب سیستم‌های‌ خاکورزی، استفاده نمود.